Συμπαγές φυτό σημαίνει μικρά μεσογονάτια διαστήματα: η ενέργεια δεν φεύγει σε μακρύ βλαστό, αλλά πηγαίνει στα άνθη και στους καρπούς. Στην επιτραπέζια, μεγαλόκαρπη τομάτα (beef) θερμοκηπίου αυτό το κρατάμε με τέσσερις πυλώνες διαχείρισης — και τον έναν από αυτούς τον κρίνουμε πριν καν μπει το φυτό στο έδαφος.
Παρακάτω, συγκεκριμένα, δείχνουμε τι ζητά ο καθένας, τι παρατηρούμε πάνω στο φυτό για να ξέρουμε αν τα καταφέρνουμε, και πώς διαβάζουμε τα σημάδια όταν κάτι πάει στραβά.
Οι τέσσερις πυλώνες
Πρώτα απ’ όλα, η εικόνα του φυτού δεν βγαίνει από μία κίνηση. Τέσσερα πράγματα, αντίθετα, δουλεύουν μαζί:
- Τοποθεσία με επαρκή ηλιοφάνεια, γόνιμο έδαφος και διαθέσιμο ποιοτικό νερό
- Υβρίδιο και πυκνότητα φύτευσης που ταιριάζουν στη διάρκεια της καλλιέργειας
- Άρδευση, θρέψη και βιοδιέγερση με σωστή αναλογία ανά στάδιο
- Κλάδεμα, κορφολόγημα και αραίωμα στον σωστό χρόνο
| Το συμπέρασμα: οι τρεις πρώτοι πυλώνες καθορίζουν πόση ενέργεια παράγει το φυτό· ο τέταρτος καθορίζει πού θα πάει. Αν χωλαίνει ένας, οι άλλοι τρεις δεν τον καλύπτουν. |
1. Φως, θερμοκρασία, αερισμός, έδαφος και νερό
Πρώτα απ’ όλα, η περιοχή εγκατάστασης και η έκθεση του θερμοκηπίου πρέπει να εξασφαλίζουν πάνω από 6 ώρες άμεσου ηλιακού φωτός την ημέρα. Διαφορετικά τα φυτά ψηλώνουν αναζητώντας φως, το στέλεχος λεπταίνει και η καρποφορία πέφτει. Έτσι, τελικά, το ίδιο υβρίδιο δίνει τελείως διαφορετική εικόνα σε δύο θέσεις.
Παράλληλα μετράει και το ίδιο το κάλυμμα: βρώμικο ή παλιό πλαστικό μειώνει τη φωτοπερατότητα και κάνει τη ζημιά σιωπηλά, δηλαδή χωρίς κανένα σύμπτωμα που να δείχνει προς τα εκεί.
| Παράγοντας | Τιμές-στόχος |
| Άμεσο ηλιακό φως | Πάνω από 6 ώρες την ημέρα |
| Θερμοκρασία ημέρας | 20–32 °C |
| Θερμοκρασία νύχτας | 14–17 °C |
| Θερμοκρασία εδάφους | 14–20 °C |
| Σχετική υγρασία | 60–70% |
| Οργανική ουσία εδάφους | 2,5–3% |
| Νερό άρδευσης | Έλεγχος σε σκληρότητα, αγωγιμότητα, οξύτητα και ρύπους |
Ο αερισμός, ειδικότερα, δουλεύει και προς τις δύο κατευθύνσεις. Υπερβολική υγρασία εμποδίζει την απελευθέρωση της γύρης και ευνοεί ασθένειες, ενώ πολύ χαμηλή υγρασία την ξεραίνει. Συνεπώς ο στόχος δεν είναι «όσο πιο στεγνά μπορούμε», αλλά η ζώνη ανάμεσα στα δύο.
2. Υβρίδιο και πυκνότητα φύτευσης
Το υβρίδιο το διαλέγουμε, κυρίως, για την αντοχή του στις ιώσεις και για τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά του καρπού. Υπάρχει όμως και ένα τρίτο κριτήριο που συχνά το προσπερνάμε: η γενετική προδιάθεση για μεσογονάτια. Ένα υβρίδιο που από τη φύση του ανοίγει μεγάλα μεσογονάτια, ειδικότερα, θα μας δυσκολέψει σε όλη την καλλιέργεια, όσο καλά κι αν δουλέψουμε τη θρέψη.
Η πυκνότητα, στη συνέχεια, ακολουθεί τη διάρκεια της καλλιέργειας και τον τρόπο διαμόρφωσης: ένα ή δύο στελέχη, εμβολιασμένα ή αυτόριζα, απλές ή διπλές γραμμές.
| Καλλιέργεια | Διάρκεια | Φυτά ανά στρέμμα |
| Φθινοπωρινή–χειμερινή | 8 μήνες | 800–1.600, ανάλογα με τη διαμόρφωση |
| Ανοιξιάτικη–καλοκαιρινή | 4–5 μήνες | 2.300–2.600, σπανιότερα 3.000 |
3. Κορφολόγημα, κλάδεμα και αραίωμα
Κορφολόγημα
Συγκεκριμένα, το σημείο που κόβουμε την κορυφή το ορίζει η διάρκεια της καλλιέργειας. Στην τετράμηνη ή πεντάμηνη καλλιέργεια κόβουμε πάνω από την 6η–7η ταξιανθία, δηλαδή τον 6ο–7ο σταυρό, ώστε να σταματήσει έτσι η καθ’ ύψος ανάπτυξη. Στην οκτάμηνη, αντίθετα, κορφολογούμε μετά την 18η ταξιανθία, τον Μάρτιο.
| Τύπος καλλιέργειας | Περίοδος και κορφολόγημα |
| 4–5 μήνες, νότια και δυτική Ελλάδα | Αύγουστος → Νοέμβριος/Δεκέμβριος, ή Δεκέμβριος/Ιανουάριος → Ιούνιος. Κορφολόγημα πάνω από την 6η–7η ταξιανθία. |
| 4–5 μήνες, κεντρική και βόρεια Ελλάδα | Μάρτιος → Ιούλιος. Κορφολόγημα πάνω από την 6η–7η ταξιανθία. |
| 8 μήνες, Κρήτη | Οκτώβριος → Μάιος. Κορφολόγημα μετά την 18η ταξιανθία, τον Μάρτιο. |
Πλευρικοί βλαστοί
Παράλληλα, κατά κανόνα αφαιρούμε όλους τους μασχαλιαίους πλευρικούς βλαστούς — τους ταχυφυείς που βγαίνουν από τις μασχάλες των φύλλων, τα γνωστά «παράκαβα», «κλέφτες» ή «λαίμαργα». Το κρίσιμο εδώ, ωστόσο, είναι ο χρόνος.
| Προσοχή: τα παράκαβα φεύγουν πριν ξεπεράσουν σε μήκος τα 5 cm. Όσο μεγαλώνουν, τόσο περισσότερη ενέργεια έχουν ήδη τραβήξει από το στέλεχος — και τόσο μεγαλύτερη πληγή αφήνουν. |
Αραίωμα και στήριξη
Σε κάθε ταξικαρπία, στο τσαμπί δηλαδή, κρατάμε τους 4 πιο ομοιόμορφους και υγιείς καρπούς και αφαιρούμε τους υπόλοιπους, ώστε αυτοί που μένουν να μεγαλώσουν και να ωριμάσουν σωστά. Επιπλέον, στηρίζουμε με άγκιστρα (clips) τα τσαμπιά που μπορεί να ξεπεράσουν το 1,5 κιλό.
Τέλος, αφαιρούμε τα φύλλα της βάσης κάτω από τον σταυρό του οποίου οι καρποί ωριμάζουν. Είναι, δηλαδή, γερασμένα και συνήθως προσβεβλημένα, οπότε η αφαίρεσή τους βελτιώνει τον αερισμό της φυτείας.
4. Άρδευση: το ελεγχόμενο έλλειμμα της πρώτης φάσης
Συγκεκριμένα, μετά το πρώτο καλό πότισμα της φύτευσης μετριάζουμε την άρδευση μέχρι να εμφανιστεί η 2η ταξιανθία. Όχι όμως απεριόριστα: τόσο μόνο ώστε τα φύλλα να μη χάσουν τη σπαργή τους και να μη δείξουν μαρασμό. Εδώ, ειδικότερα, η γραμμή ανάμεσα στο σωστό και στο λάθος είναι λεπτή.
Ο λόγος είναι απλός: η ρίζα ψάχνει νερό και κατεβαίνει. Έτσι, σε συνδυασμό με βιοδιεγερτικό ριζοβολητή στη φύτευση, με χουμικό εκχύλισμα και φωσφορούχο λίπασμα, και με εμβολιασμό σε κατάλληλο υποκείμενο, δίνουμε έτσι το έναυσμα για ισχυρό και βαθύ ριζικό σύστημα. Περισσότερα για τα χουμικά εκχυλίσματα και για τους εκκινητές ρίζας θα βρείτε στις αντίστοιχες κατηγορίες.
| Προσοχή: η διαχείριση αυτή απαιτεί μεγάλη εμπειρία. Ο παραγωγός πρέπει να γνωρίζει καλά το μικροκλίμα και το έδαφος του θερμοκηπίου του, αλλά και το υβρίδιο και το υποκείμενο που χρησιμοποιεί, ώστε να μην καταλήξει σε σημαντική καταπόνηση των φυτών. |
Ιδανικά, επιπλέον, παρακολουθούμε την εξατμισοδιαπνοή με πυρανόμετρο και τη μείωση του υδατικού κορεσμού της ριζόσφαιρας με υγρασιόμετρο, γνωρίζοντας την υδατοϊκανότητα του εδάφους. Στη συνέχεια περνάμε σε τακτική και ορθολογική στάγδην άρδευση, δηλαδή χωρίς απότομες αυξομειώσεις ή υπερβολές.
5. Θρέψη: η αναλογία μετράει περισσότερο από την ποσότητα
Η θρέψη ξεκινά, πρώτα, από το έδαφος: τις ιδιότητές του, την οργανική ουσία και τα θρεπτικά στοιχεία, πάντα με βάση ανάλυση εδάφους και σωστή ερμηνεία της. Το σημείο όμως που ορίζει τη μορφή του φυτού είναι, ειδικότερα, η αναλογία χορήγησης των στοιχείων ανά στάδιο.
Βασικά αποφεύγουμε την υπερβολή στο άζωτο, ιδιαίτερα στα πρώτα στάδια. Συγκεκριμένα, περίσσεια αζώτου δίνει ιστούς πολύ τρυφερούς και ευάλωτους σε ασθένειες, και περιορίζει την ανθοφορία. Γι’ αυτό χορηγούμε περιορισμένο άζωτο στην αρχή — ώστε να μην τραβήξει το φυτό σε βλαστική ανάπτυξη με μεγάλα μεσογονάτια — και το αυξάνουμε ελεγχόμενα μετά την πτώση των πρώτων ανθέων.
| Στάδιο | Αναλογία N : P : K | Τι επιδιώκουμε |
| Δύο πρώτες αρδεύσεις | 0,8–1 : 4–5 : 0,5–1 | Φωσφορούχο σχήμα — έναυσμα ρίζας |
| Μέχρι τον 4ο σταυρό | 1 : 0,8 : 2,5–3 | Υψηλό κάλιο, συγκρατημένο άζωτο |
| Από τον 4ο σταυρό και μετά | 1 : 0,5 : 1,8–2,5 | Κάλυψη των υψηλών αναγκών σε κάλιο |
Εξάλλου, σε όλη τη διαδρομή φροντίζουμε να υπάρχει καλή αναλογία ασβεστίου προς κάλιο στον καρπό. Και τα δύο στοιχεία είναι πολύ κρίσιμα για την ποιότητα· μάλιστα η ισορροπία τους μετράει όσο και η απόλυτη ποσότητα. Για το πώς δουλεύει το ασβέστιο και το πυρίτιο στο κυτταρικό τοίχωμα έχουμε γράψει αναλυτικά.
Παράλληλα καλύπτουμε πλήρως τις ανάγκες σε μαγνήσιο, θείο και όλα τα ιχνοστοιχεία. Ειδικότερα προσέχουμε τη διαθεσιμότητα του μολυβδαινίου, που είναι απαραίτητο για τον καλό μεταβολισμό του αζώτου. Έτσι κλείνει ο κύκλος της θρέψης.
6. Βιοδιέγερση: τέσσερις λόγοι
Η χρήση βιοδιεγερτών σε αυτή την καλλιέργεια δεν είναι συμπλήρωμα. Αντίθετα, εξυπηρετεί τέσσερις ξεχωριστούς στόχους:
- Αβιοτικές καταπονήσεις — υποστήριξη καλού ρυθμού ανάπτυξης και καρπόδεσης ακόμη και με μειωμένη ηλιοφάνεια.
- Λειτουργία της ρίζας — ώστε να τροφοδοτεί τα φυτά με θρεπτικά στοιχεία, αλλά και με κυτοκινίνες.
- Ιδιότητες του εδάφους και μικροβίωμα — αυξημένη διαθεσιμότητα θρεπτικών στοιχείων και υψηλή αποτελεσματικότητα της χρήσης των λιπασμάτων.
- Ποιότητα και απόδοση — βελτίωση των οργανοληπτικών χαρακτηριστικών των καρπών και της απόδοσης των φυτών.
Ο δεύτερος λόγος αξίζει μια παράγραφο παραπάνω, γιατί εκεί ακριβώς παίζεται η μορφή του φυτού. Όταν η ρίζα στέλνει κυτοκινίνες, η αναλογία αυξινών προς κυτοκινίνες δεν γέρνει υπέρ των αυξινών. Συνεπώς οι βλαστοί δεν μπαίνουν σε κυριαρχία κορυφής, και το φυτό τείνει να μείνει συμπαγές: αναπτύσσει ταξιανθίες και κυτταροδιαιρεί καρπούς αντί να τρέχει σε ύψος.
| Το συμπέρασμα: επιπλέον, η διαφυλλική χορήγηση βιοδιεγερτικών σκευασμάτων με αντιστρές δράση και με προδρόμους κυτοκινίνης — ή και με φυσική κυτοκινίνη — εντείνει αυτή την τάση για συμπαγή φυτά. |
Τι παρατηρούμε πάνω στο φυτό
Μάλιστα το φυτό δείχνει καθημερινά πόσο καλά καλύπτουμε τις ανάγκες του σε θρέψη, σε βιοδιέγερση και σε συνθήκες ανάπτυξης. Συγκεκριμένα κοιτάμε:
- Το πάχος του βλαστού κοντά στην αναπτυσσόμενη κορυφή
- Το μέγεθος, το χρώμα και τη σπαργή των φύλλων
- Αν υπάρχει συστροφή φύλλων
- Τη ζωηρότητα και τον αριθμό των τελευταίων ανθέων
- Το ποσοστό καρπόδεσης
- Το μέγεθος, τη συνεκτικότητα, το χρώμα και τα σάκχαρα των καρπών
- Αν βλέπουμε ξηρή σήψη κορυφής («τάπα», Blossom End Rot), σχίσιμο ή παραμόρφωση καρπού, ανομοιόμορφο ή μη ικανοποιητικό χρωματισμό
Παράλληλα με την παρατήρηση, θέλουμε περιοδικές αναλύσεις εδάφους και μίσχων. Το μάτι δείχνει ότι κάτι συμβαίνει· η ανάλυση, αντίθετα, δείχνει τι ακριβώς.
Τι σημαίνει αυτό που βλέπετε
Ο παρακάτω πίνακας ξεκινά ανάποδα από τον συνηθισμένο: πρώτα το σύμπτωμα, όπως ακριβώς το συναντάτε στο θερμοκήπιο, και μετά η αιτία.
| Τι βλέπουμε | Τι το προκαλεί |
| Λέπτυνση της κορυφής, μικρά και λεπτά φύλλα με σκούρο θαμπό πράσινο χρώμα, πιθανή μάρανση το μεσημέρι | Αλατότητα του εδάφους (νάτριο) |
| Συστροφή όλων των φύλλων και στη συνέχεια μάρανση | Ανεπαρκής άρδευση |
| Συστροφή των νεαρών φύλλων της κορυφής, υδαρείς και ευπαθείς ιστοί, μαλακοί καρποί | Περίσσεια νιτρικών στο έδαφος |
| Κακός χρωματισμός και ωρίμανση, συνήθως κίτρινοι «ώμοι» στον καρπό | Έλλειψη καλίου |
| Ξηρή σήψη της κορυφής του καρπού («τάπα») | Έλλειψη ασβεστίου, ή περίσσεια καλίου ή μαγνησίου στον καρπό |
| Σχίσιμο του καρπού, συνήθως ακτινωτό | Έλλειψη ασβεστίου και πυριτίου, σε συνδυασμό με έντονες αυξομειώσεις της εδαφικής υγρασίας |
| Μεσονεύριες χλωρώσεις στα παλαιά φύλλα | Έλλειψη μαγνησίου |
| Μεσονεύριες χλωρώσεις στα νέα φύλλα | Έλλειψη σιδήρου, ψευδαργύρου ή μαγγανίου — συνήθως σε αλκαλικά εδάφη |
Τα σκευάσματα που προτείνουμε
Χουμικά εκχυλίσματα και βελτιωτικά εδάφους
| Σκεύασμα | Σύνθεση και χαρακτηριστικά |
| TERRENOVA® | Υγρό ποιοτικό χουμικό εκχύλισμα από λεοναρδίτη, ελεύθερο αργίλου και νατρίου, με ελεύθερα L–αμινοξέα και με θρεπτικά μακροστοιχεία (N, P, K). Με ειδικές τεχνολογίες: 1) συμπλοκοποίησης του δυσκίνητου φωσφόρου (P) στο χουμικό εκχύλισμα, ώστε να είναι όλος άμεσα διαθέσιμος στη ρίζα, και 2) διέγερσης της ρίζας μέσω του συνδυασμού χουμικών και φουλβικών οξέων με ορισμένα αμινοξέα, ώστε να στέλνει στο φυτό τα θρεπτικά στοιχεία και 750 ppm κυτοκινίνης. |
| BIOHEALTH® WSG TH BS | Πυκνό υδατοδιαλυτό χουμικό εκχύλισμα σε μορφή υδατοδιαλυτών κόκκων (WSG), από εξαιρετικής ποιότητας λεοναρδίτη, σε συνδυασμό με εκχύλισμα φυκιών Βόρειου Ατλαντικού και με επιλεγμένα στελέχη μικροοργανισμών των γενών Trichoderma και Bacillus, για ξεπέρασμα του στρες της μεταφύτευσης και αποφυγή καταπόνησης των νεαρών φυτών. |
| BIOHEALTH® WSG TH BS Myco | Πυκνό υδατοδιαλυτό χουμικό εκχύλισμα σε μορφή υδατοδιαλυτών κόκκων (WSG), σε συνδυασμό με εκχύλισμα φυκιών Βόρειου Ατλαντικού και με επιλεγμένα στελέχη μικροοργανισμών Trichoderma και Bacillus, συν μυκόρριζα — ώστε επιπλέον να αξιοποιείται εξαρχής μεγαλύτερος όγκος εδάφους προς θρέψη των φυτών. |
| AGRIHUM 26, AGRIHUM 16 | Χουμικά εκχυλίσματα διαφορετικής πυκνότητας από λεοναρδίτη, εμπλουτισμένα με φουλβικά οξέα από εκχύλισμα κομποστοποιημένης φυτικής βιομάζας, ελεύθερα νατρίου και αργίλου. |
Εκχυλίσματα φυκιών και κυτοκινίνες
| Σκεύασμα | Σύνθεση και χαρακτηριστικά |
| CYTOPLANT®-400 | Εκχύλισμα φυκιών Asc. nodosum Βόρειου Ατλαντικού 100%, με αντιστρές ουσίες (πολυφαινόλες, μαννιτόλη, αλγινικό οξύ κ.ά.), 400 ppm φυσικής κυτοκινίνης (κινετίνη) και θρεπτικά μακροστοιχεία (P, K). Προωθεί την αστρεσάριστη κυτταροδιαίρεση σε οφθαλμούς και ωοθήκη, την έκπτυξη βλαστών και ανθέων, την πλούσια καρπόδεση και την πρώτη ανάπτυξη του καρπιδίου, και αναστέλλει την κυριαρχία κορυφής. |
| CYTONAT | Εκχύλισμα φυκιών Asc. nodosum Βόρειου Ατλαντικού, με υψηλή περιεκτικότητα σε κυτοκινίνες (2.000 ppm) και αυξίνες (600 ppm), σε συνδυασμό με θρεπτικά μακροστοιχεία (N, P, K). Περιέχει φυτορμόνες νεότητας σε κατάλληλη αναλογία, ώστε να ευνοείται η άνθηση και η γονιμοποίηση, η κυτταροδιαίρεση οφθαλμών, καρπιδίων, κονδύλων, ριζωμάτων, βολβών ή/και κεφαλών, και η συμπαγής ανάπτυξη με πλευρικούς βλαστούς αντί για κυριαρχία κορυφής. |
| ALGABOOST WSP | Εκχύλισμα φυκιών Asc. nodosum 100%, σε μορφή υδατοδιαλυτής σκόνης, για εφαρμογή στο φύλλωμα ή στη ρίζα. Με αντιστρές δράση χάρη στις βιοδραστικές ουσίες των φυκιών και σημαντική περιεκτικότητα σε φυσικές κυτοκινίνες (800–1.000 ppm), αυξίνες (250–300 ppm) και βιταμίνες (C, A, E). Για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των φυτών στο στρες, τη διέγερση της κυτταροδιαίρεσης και της καρπόδεσης, και τελικά της ανάπτυξης και της παραγωγικότητας των φυτών. |
Βιοδιέγερση και αντιστρές
| Σκεύασμα | Σύνθεση και χαρακτηριστικά |
| NATURAMIN® WSP | Πολύ πυκνό σκεύασμα 17 αμινοξέων με ειδικό αμινόγραμμα, για ισχυρή αντιστρές δράση και διέγερση του μεταβολισμού. |
| BIOFIT WSP | Πολύ πυκνό σκεύασμα 17 αμινοξέων με ειδικό αμινόγραμμα, για αντιστρές δράση και διέγερση του μεταβολισμού. |
| AGRI-ALGA L | 100% εκχύλισμα φυκιών, με κατάλληλη τεχνολογία παραγωγής ώστε να έχει υψηλή περιεκτικότητα σε αντιστρές βιοδραστικές ουσίες. |
Ασβέστιο
| Σκεύασμα | Σύνθεση και χαρακτηριστικά |
| OPTYCAL | Σκεύασμα οργανικού ασβεστίου ειδικής τεχνολογίας, με προδρόμους αυξίνης και ιχνοστοιχεία, για διαφυλλική εφαρμογή. Ενεργοποιεί την αντλία αυξίνης–ασβεστίου, που επιτρέπει την είσοδο του Ca μέσα στα κύτταρα για αντιοξειδωτική προστασία των μεμβρανών, και ενεργοποιεί την απορρόφηση ασβεστίου από το έδαφος, εφόσον η λειτουργία της ρίζας είναι απρόσκοπτη. |
| PLONVIT CALCIUM TURBO | Σκεύασμα ειδικής τεχνολογίας (turbo) γρήγορης απορρόφησης και μετακίνησης μέσα στο φυτό, με ιχνοστοιχεία, για διαφυλλική εφαρμογή ή για υδρολίπανση. |
| AMINO ULTRA® Ca-18 | Σκεύασμα ειδικής τεχνολογίας (GCAA) που επιτρέπει τη συμπλοκοποίηση του Ca με το αμινοξύ γλυκίνη, για γρήγορη απορρόφηση και αξιοποίηση από τα φυτά, σε διαφυλλική εφαρμογή ή σε υδρολίπανση. |
| NANOCROP Ca | Σκεύασμα ειδικής τεχνολογίας, με τα ιόντα ασβεστίου σε σφαιρικά νανοσωματίδια, που συνδυάζει τη νανοτεχνολογία ENC με την προηγμένη τεχνολογία διέγερσης αντοχής Elicitech2® και με 18% ελεύθερα L-αμινοξέα από φυτική πρωτεΐνη, για βιοδιέγερση της ανάπτυξης με πολύ μικρή συγκέντρωση ασβεστίου, σε διαφυλλική προληπτική εφαρμογή. |
Τέλος, ολόκληρη τη σειρά τη βρίσκετε στα σκευάσματα ασβεστίου, πυριτίου και μαγνησίου, στα σκευάσματα αμινοξέων και στα εκχυλίσματα φυκιών.
Συχνές ερωτήσεις
Γιατί ψηλώνουν τα φυτά και λεπταίνει το στέλεχος;
Πρώτα ελέγχουμε το φως: κάτω από 6 ώρες άμεσης ηλιοφάνειας την ημέρα, ή με παλιό και βρώμικο πλαστικό κάλυψης, τα φυτά τρέχουν σε ύψος αναζητώντας φως. Επιπλέον, περίσσεια αζώτου στα πρώτα στάδια δίνει ακριβώς την ίδια εικόνα, με μεγάλα μεσογονάτια διαστήματα.
Πόσους καρπούς αφήνουμε σε κάθε τσαμπί;
Τέσσερις — τους πιο ομοιόμορφους και υγιείς. Οι υπόλοιποι, αντίθετα, φεύγουν ώστε αυτοί που μένουν να μεγαλώσουν και να ωριμάσουν καλά. Επιπλέον, όταν το τσαμπί μπορεί να ξεπεράσει το 1,5 κιλό, το στηρίζουμε με clip.
Πότε αφαιρούμε τα παράκαβα;
Πριν ξεπεράσουν τα 5 cm. Έτσι το στέλεχος δυναμώνει, καθώς η ενέργεια δεν φεύγει στους ταχυφυείς πλευρικούς βλαστούς. Όσο αργούμε, αντίθετα, τόσο μεγαλύτερη και η πληγή.
Γιατί μειώνουμε το νερό στην αρχή;
Για να κατέβει η ρίζα. Συγκεκριμένα, μετά το πρώτο καλό πότισμα της φύτευσης και μέχρι την 2η ταξιανθία κρατάμε την άρδευση μετριασμένη — τόσο όμως ώστε τα φύλλα να μη χάσουν τη σπαργή τους. Ο χειρισμός, ωστόσο, θέλει εμπειρία και καλή γνώση του εδάφους, του υβριδίου και του υποκειμένου.
Τι δείχνει η «τάπα» στον καρπό;
Έλλειψη ασβεστίου στον καρπό, ή περίσσεια καλίου ή μαγνησίου. Γι’ αυτό, ειδικότερα, η αναλογία ασβεστίου προς κάλιο μετράει όσο και η απόλυτη ποσότητα του καθενός.
Γιατί ανοίγουν ακτινωτά σχισίματα στους καρπούς;
Συνήθως από έλλειψη ασβεστίου και πυριτίου, σε συνδυασμό με έντονες αυξομειώσεις της εδαφικής υγρασίας. Συνεπώς η σταθερότητα της άρδευσης είναι μέρος της λύσης, όχι μόνο η θρέψη.
Πώς ξεχωρίζουμε την αλατότητα από την ανεπαρκή άρδευση;
Από το πού χτυπά. Πρώτα, η αλατότητα λεπταίνει την κορυφή και κάνει τα φύλλα εκεί μικρά, λεπτά και σκούρα θαμπά πράσινα, με πιθανή μεσημβρινή μάρανση. Η ανεπαρκής άρδευση, αντίθετα, δίνει συστροφή σε όλα τα φύλλα και μετά μάρανση.
