Η ανθόπτωση στην πιπεριά δεν είναι ασθένεια: είναι απόφαση του ίδιου του φυτού. Υπό καταπόνηση, και όταν δεν μπορεί να στηρίξει το φορτίο, το φυτό πετάει άνθη και μικρά καρπίδια. Παρακάτω δείχνουμε τι πυροδοτεί αυτή την απόφαση και, κυρίως, τι αλλάζει στην πράξη.

Τι ζητάει η πιπεριά

Πρώτα απ’ όλα, η πιπεριά είναι φυτό μάλλον θερμόφιλο και, ταυτόχρονα, ευαίσθητο στην αλατότητα και στις αβιοτικές καταπονήσεις. Επιπλέον, το σχετικά περιορισμένης ανάπτυξης ριζικό της σύστημα κάνει απαραίτητη την τακτική — αλλά με μέτρο — άρδευση και λίπανση. Δύο λέξεις, επομένως, κρατάμε από εδώ: τακτική και με μέτρο.

Ακόμη, παρόλο που είναι αυτογονιμοποιούμενο φυτό, η πιπεριά γονιμοποιεί καλύτερα τα άνθη της όταν βοηθούν και άλλοι παράγοντες: οι κατάλληλες συνθήκες θερμοκρασίας και υγρασίας, η παρουσία εντόμων-επικονιαστών (μέλισσες, βομβίνοι) ή, απλά, ένα ελαφρό αεράκι.

Γιατί το φυτό πετάει τα άνθη του

Στην πιπεριά βλέπουμε πολύ συχνά το φαινόμενο της πτώσης ανθέων (blossom drop) ή της πτώσης μικρών καρπιδίων. Βασική αιτία, κυρίως, η αβιοτική καταπόνηση — ωσμωτικό και οξειδωτικό στρες.

Μια εικόνα το εξηγεί καλύτερα: το άνθος ως επένδυση. Κάθε άνθος απαιτεί υδατάνθρακες, νερό, ορμονική σηματοδότηση και, τέλος, επιτυχή επικονίαση και γονιμοποίηση για να εξελιχθεί σε καρπό. Όταν όμως το φυτό «διαβάζει» συνθήκες καταπόνησης και κρίνει ότι δεν θα στηρίξει μεγάλο φορτίο καρπών, σχηματίζει μια ζώνη αποκοπής στη βάση των ποδίσκων των ανθέων και τα αποβάλλει.

Παράλληλα, υπάρχει και δεύτερος δρόμος προς το ίδιο αποτέλεσμα, δηλαδή: η αποτυχία της γονιμοποίησης, ή η ανεπαρκής κυτταροδιαίρεση στο νεαρό καρπίδιο. Στην περίπτωση αυτή το καρπίδιο δεν τραβάει μπροστά και, τελικά, το φυτό το αποβάλλει κι αυτό.

Ακόμη, σημαντική προσβολή από θρίπες στα άνθη επιδεινώνει το πρόβλημα. Επίσης, το ίδιο κάνουν και οι αφίδες ή οι τετράνυχοι, που μυζούν τους φυτικούς χυμούς και εξασθενούν τις κορυφές των φυτών.

Οι πηγές του στρες

Θερμοκρασία: τα δύο όρια

Ακραίες θερμοκρασίες, αλλά και μεγάλες διακυμάνσεις τους κατά την άνθηση και την καρπόδεση, κρατούν την κορυφή της λίστας. Μάλιστα, η έντονη ηλιακή ακτινοβολία επιδεινώνει το πρόβλημα.

Υψηλές θερμοκρασίες. Όταν η θερμοκρασία την ημέρα ξεπερνά τους 32–35°C, η γονιμότητα της γύρης πέφτει — οι γυρεόκοκκοι δεν βλαστάνουν — και έτσι η γονιμοποίηση αποτυγχάνει. Παράλληλα, το οξειδωτικό στρες χτυπά τα άνθη: διαταράσσει την ορμονική σηματοδότηση, περιορίζει την τροφοδοσία τους με υδατάνθρακες, και τελικά τα άνθη κιτρινίζουν στη βάση τους και πέφτουν.

Χαμηλές θερμοκρασίες. Αν η θερμοκρασία τη νύχτα πέσει κάτω από τους 13–15°C, η γονιμοποίηση δυσκολεύει κι εδώ, καθώς δεν ευνοείται η ανάπτυξη του γυρεοσωλήνα. Έτσι το αποτέλεσμα παίρνει δύο μορφές: είτε πέφτουν αγονιμοποίητα άνθη, είτε δένουν μικροί, άσπερμοι ή παραμορφωμένοι καρποί.

Πού το συναντάμε στην πράξη

Στην πράξη, τέτοια προβλήματα τα συναντάμε συνήθως σε τρεις καταστάσεις:

  • Πρώτον, όταν φυτεύουμε πολύ νωρίς την άνοιξη, ή — στη νότια Ελλάδα, Κρήτη και Πελοπόννησο — αργά το φθινόπωρο, και ιδίως όταν ακολουθεί χειμώνας με πολύ χαμηλές θερμοκρασίες.
  • Δεύτερον, όταν το θερμοκήπιο δεν διαθέτει επαρκή σκίαση το καλοκαίρι — ασβέστωση, σκιαστικό στο πλαστικό ή δίχτυ σκίασης — και επαρκή αερισμό.
  • Τέλος, σε θερμό φθινόπωρο με περιορισμένη ηλιοφάνεια, όταν οι παραγωγοί απομακρύνουν νωρίς τη σκίαση για να αυξήσουν τον φωτισμό. Έτσι η θερμοκρασία και η προσπίπτουσα ακτινοβολία ανεβαίνουν απότομα.

Άστατο ή λανθασμένο πότισμα

Εδώ και οι δύο ακρότητες ρίχνουν άνθη. Πρώτον, η ανεπαρκής άρδευση, καθώς και τα διαστήματα χωρίς επαρκή παροχή νερού, καταπονούν άμεσα το φυτό. Αντίθετα, η υπερβολική άρδευση κατακλύζει τους εδαφικούς πόρους με νερό, περιορίζει την οξυγόνωση της ρίζας και καταπονεί σοβαρά το ριζικό σύστημα· έτσι η ρίζα αδυνατεί στη συνέχεια να τροφοδοτήσει το φυτό με νερό και θρεπτικά στοιχεία.

Υπάρχει όμως και μια δεύτερη, λιγότερο προφανής συνέπεια: η υπερβολική άρδευση επηρεάζει την παραγωγή και τη μεταφορά κυτοκινινών από τη ρίζα προς το υπέργειο μέρος. Τέλος, η ανεπαρκής άρδευση σε συνδυασμό με ισχυρούς ανέμους στις υπαίθριες καλλιέργειες, οι οποίοι ανεβάζουν τη διαπνοή, φέρνει έντονη καταπόνηση.

Λανθασμένη λίπανση

Εδώ, συγκεκριμένα, το λάθος έχει δύο κατευθύνσεις: υπερβολική χορήγηση ή, αντίθετα, ελλείψεις. Η υπερβολική χορήγηση αζώτου (N) οδηγεί σε υπερβολική βλαστική ανάπτυξη — βλαστομανία — και ευνοεί την πτώση ανθέων.

Αντίθετα, στην άλλη πλευρά, ελλείψεις φωσφόρου (P), καλίου (K), ασβεστίου (Ca), βορίου (B) και μολυβδαινίου (Mo) επηρεάζουν αρνητικά την ανάπτυξη των ανθέων, τη βλάστηση της γύρης και τη γονιμοποίηση, καθώς και την κυτταροδιαίρεση και την πρώτη ανάπτυξη των καρπιδίων. Συχνά, μάλιστα, οι ελλείψεις αυτές δεν προκύπτουν από χαμηλή λίπανση αλλά από περιορισμένη διαθεσιμότητα, λόγω δυσμενών εδαφικών συνθηκών: υψηλού pH, κακής στράγγισης και χαμηλής περιεκτικότητας σε οργανική ουσία.

Αλατότητα και υψηλή ηλεκτρική αγωγιμότητα

Τέλος, η αλατότητα και η πολύ υψηλή ηλεκτρική αγωγιμότητα στο έδαφος προκύπτουν συνήθως από κακής ποιότητας νερό άρδευσης — για παράδειγμα σε παραθαλάσσιες περιοχές — ή από υπερβολική χρήση λιπασμάτων. Δυσχεραίνουν, επομένως, την απορρόφηση νερού και θρεπτικών στοιχείων από τις ρίζες και μπορεί να υποβαθμίσουν τη δομή και τον αερισμό του εδάφους.

Όταν η γονιμοποίηση αποτυγχάνει χωρίς εμφανές στρες

Υπάρχει ωστόσο και η περίπτωση όπου όλα δείχνουν σωστά: οι συνθήκες θερμοκρασίας, άρδευσης και θρέψης — ιδίως όσον αφορά το βόριο — είναι κατάλληλες, και τα όργανα του άνθους έχουν σχηματιστεί κανονικά. Τότε η κακή γονιμοποίηση έχει συνήθως τρεις αιτίες, συγκεκριμένα τις εξής.

1. Ανεπαρκή αερισμό του θερμοκηπίου — κακή κυκλοφορία του αέρα — σε συνδυασμό με υψηλή σχετική υγρασία. Έτσι δυσκολεύει η απελευθέρωση και η μεταφορά της γύρης στον ύπερο. Αντίθετα, η πολύ χαμηλή υγρασία μαζί με υψηλές θερμοκρασίες αφυδατώνει τη γύρη και ρίχνει τη βιωσιμότητά της.

2. Απουσία ή ανεπαρκή παρουσία εντόμων-επικονιαστών — μελισσών και βομβίνων — τα οποία διευκολύνουν τη μεταφορά της γύρης.

3. Ανεπαρκή δεκτικότητα του στίγματος του άνθους, για παράδειγμα λόγω ανεπαρκούς κολλώδους ουσίας, που δυσκολεύει την προσκόλληση και τη βλάστηση των γυρεόκοκκων. Πίσω της βρίσκουμε έλλειψη ασβεστίου, ενώ ρόλο παίζει και το τιτάνιο, καθώς κινητοποιεί το ασβέστιο προς το άνθος.

Όταν το καρπίδιο δεν τραβάει μπροστά

Η ανεπαρκής κυτταροδιαίρεση και η περιορισμένη αρχική ανάπτυξη του καρπιδίου έχουν συνήθως μία αιτία: ανεπαρκή θρέψη, και κυρίως ελλείψεις ασβεστίου (Ca), βορίου (B) και φωσφόρου (P) — όταν δεν υπάρχουν άλλοι παράγοντες στρες. Αν όμως μπει στη μέση και περιβαλλοντικό στρες, θερμικό ή υδατικό, η κατάσταση χειροτερεύει.

Το πρακτικό συμπέρασμα: εφαρμογές κατάλληλων σκευασμάτων βιοδιέγερσης και θρέψης, διαφυλλικά ή μέσω υδρολίπανσης, μαζί με τη ρύθμιση των συνθηκών και της τεχνικής καλλιέργειας, περιορίζουν το πρόβλημα. Τα σκευάσματα μόνα τους δεν αναιρούν ένα θερμοκήπιο χωρίς σκίαση ή ένα άστατο πότισμα.

Συνοπτικά: αιτία, τι συμβαίνει, τι κοιτάμε

ΑιτίαΤι συμβαίνει στο φυτόΤι κοιτάμε πρώτα
Υψηλή θερμοκρασία ημέραςΠέφτει η γονιμότητα της γύρης· οξειδωτικό στρες στα άνθη· κιτρίνισμα στη βάση και πτώσηΣκίαση και αερισμός του θερμοκηπίου
Χαμηλή θερμοκρασία νύχταςΔεν ευνοείται η ανάπτυξη του γυρεοσωλήνα· πτώση ανθέων ή μικροί, άσπερμοι, παραμορφωμένοι καρποίΗμερομηνία φύτευσης· προστασία από το ψύχος
Άστατο ή υπερβολικό πότισμαΚαταπόνηση ρίζας· περιορισμένη οξυγόνωση· επηρεασμένη μεταφορά κυτοκινινώνΠρόγραμμα άρδευσης και στράγγιση
Υπερβολικό άζωτοΒλαστομανία και πτώση ανθέωνΑναλογία αζώτου στο πρόγραμμα θρέψης
Ελλείψεις P, K, Ca, B, MoΠροβληματική ανάπτυξη ανθέων, βλάστηση γύρης, κυτταροδιαίρεση καρπιδίουpH, στράγγιση, οργανική ουσία — όχι μόνο η δόση
Αλατότητα και υψηλή ECΔυσκολία απορρόφησης νερού και θρεπτικών· υποβάθμιση δομής και αερισμούΠοιότητα νερού άρδευσης· συνολικό φορτίο λιπασμάτων
Προσβολή από θρίπες, αφίδες, τετράνυχουςΕξασθένηση κορυφών· επιδείνωση της πτώσηςΠαρακολούθηση των εχθρών στα άνθη και στις κορυφές

Προτεινόμενα σκευάσματα

Βιοδιέγερση και αντιστρές

ΣκεύασμαΣύνθεση και χαρακτηριστικά
NATURAMIN® WSPΕξαιρετικά πυκνό σκεύασμα 17 αμινοξέων, με ειδικό αμινόγραμμα, για ισχυρή αντιστρές δράση — περιέχει αμινοξέα προδρόμους οσμωπροστατευτικών και αντιοξειδωτικών ενώσεων — και διέγερση του μεταβολισμού.
BIOFIT WSPΠολύ πυκνό σκεύασμα 17 αμινοξέων, με ειδικό αμινόγραμμα, για αντιστρές δράση και διέγερση του μεταβολισμού.
AGRI-ALGA L100% εκχύλισμα φυκιών, με τεχνολογία παραγωγής που εξασφαλίζει υψηλή περιεκτικότητα σε βιοδραστικές ουσίες με αντιστρές δράση.
TYTANIT®Βιοδιεγέρτης με πιστοποίηση CE (ΚΛΠ 6(Β)), για βελτίωση της καρπόδεσης, αύξηση της απόδοσης και βελτίωση των ποιοτικών χαρακτηριστικών. Περιέχει τιτάνιο (Ti) 0,7% (β/β) στο πατενταρισμένο μόριο aTIUM®, με υψηλή διαθεσιμότητα στα φυτά. Προωθεί τη γονιμοποίηση και την καλή καρπόδεση, με αυξημένο αριθμό γόνιμων σπερμάτων, την παραγωγή χλωροφύλλης, τη φωτοσύνθεση, την απορρόφηση του καλίου (K) και την κινητοποίηση του ασβεστίου (Ca), για επαρκή έκκριση κολλώδους ουσίας στο στίγμα του άνθους. Ευδιάλυτο, χωρίς περιορισμούς συνδυαστικότητας.

Φώσφορος για την άνθηση και την καρπόδεση

ΣκεύασμαΣύνθεση και χαρακτηριστικά
GROWON®Σκεύασμα φωσφόρου (P) με άζωτο (N), βόριο (B) και ψευδάργυρο (Zn), με την τεχνολογία INT για ταχεία μετακίνηση του φωσφόρου και των ιχνοστοιχείων σε όλα τα μέρη του φυτού, ακόμη και σε αντίξοες εδαφικές συνθήκες και σε χαμηλές θερμοκρασίες. Για διαφυλλική εφαρμογή, με γρήγορη απόκριση — «ένεση ενέργειας» για την ανάπτυξη, την άνθηση και την καρπόδεση. Διεγείρει και την ανάπτυξη της ρίζας.

Ασβέστιο και βόριο

ΣκεύασμαΣύνθεση και χαρακτηριστικά
OPTYCAL®Διαφυλλικό βιοδιεγερτικό σκεύασμα οργανικού ασβεστίου, ειδικής τεχνολογίας, με προδρόμους αυξίνης και ιχνοστοιχεία. Ενεργοποιεί τον μηχανισμό μεταφοράς αυξίνης–ασβεστίου, που διευκολύνει την είσοδο του Ca στα κύτταρα και συμβάλλει στην αντιοξειδωτική προστασία των κυτταρικών μεμβρανών. Παράλληλα, ενισχύει την απορρόφηση ασβεστίου από το έδαφος, εφόσον η λειτουργία της ρίζας είναι απρόσκοπτη.
NANOCROP® CaΔιαφυλλικό σκεύασμα ειδικής τεχνολογίας, με ιόντα ασβεστίου ενσωματωμένα σε σφαιρικά νανοσωματίδια. Συνδυάζει τη νανοτεχνολογία ENC με την τεχνολογία διέγερσης της αντοχής Elicitech2®. Περιέχει 18% ελεύθερα L-αμινοξέα από φυτική πρωτεΐνη, για τη βιοδιέγερση της ανάπτυξης. Υψηλή αποτελεσματικότητα με πολύ μικρή συγκέντρωση ασβεστίου.
AMINO ULTRA® Ca-18Σκεύασμα ειδικής τεχνολογίας (GCAA), που επιτρέπει τη συμπλοκοποίηση του Ca με το αμινοξύ γλυκίνη, για γρήγορη απορρόφηση και αξιοποίηση του Ca από τα φυτά. Για διαφυλλική εφαρμογή.
PLONVIT® CALCIUM TURBOΣκεύασμα με ασβέστιο (Ca), άζωτο (N) και ιχνοστοιχεία (B, Mo, Zn, Cu), με την τεχνολογία Turbo για γρήγορη απορρόφηση και μετακίνηση του ασβεστίου και των θρεπτικών στοιχείων μέσα στο φυτό. Για διαφυλλική εφαρμογή ή υδρολίπανση.
NATURQUEL® Ca-BΣκεύασμα ασβεστίου (Ca) και βορίου (B), με ιδιαίτερα υψηλή περιεκτικότητα σε B, άζωτο (N) και οργανικές ουσίες που συμβάλλουν στη συμπλοκοποίηση και στην άμεση απορρόφησή του, κυρίως από τα φύλλα. Συμβάλλει στην κυτταροδιαίρεση των καρπιδίων μετά την καρπόδεση και στην πρόληψη των αντίστοιχων τροφοπενιών.
MIKROVIT® BORON TURBOΥγρό σκεύασμα βορίου (B), με την τεχνολογία Turbo, για γρήγορη απορρόφηση και μετακίνηση του βορίου στη νεαρή βλάστηση και στους οφθαλμούς, καθώς και για αποτελεσματικότερη αξιοποίησή του.
MIKROVIT® BORON PLUSΥγρό σκεύασμα βορίου (B) από βοριούχο αιθανολαμίνη, και μολυβδαινίου (Mo). Το Mo συμβάλλει στον μεταβολισμό και στην καλύτερη αξιοποίηση του αζώτου (N), ενώ σε συνδυασμό με το B συμβάλλει στην ομαλή άνθηση και γονιμοποίηση.

Χουμικά και φουλβικά οξέα

Για τη βελτίωση των ιδιοτήτων και της γονιμότητας του εδάφους, καθώς και της θρέψης των φυτών. Δείτε και το άρθρο μας για τα χουμικά εκχυλίσματα.

ΣκεύασμαΣύνθεση και χαρακτηριστικά
BIOHEALTH® WSG TH BSΠυκνό υδατοδιαλυτό χουμικό εκχύλισμα σε μορφή υδατοδιαλυτών κόκκων (WSG), από λεοναρδίτη εξαιρετικής ποιότητας, σε συνδυασμό με εκχύλισμα φυκιών Βόρειου Ατλαντικού και επιλεγμένα στελέχη μικροοργανισμών των γενών Trichoderma και Bacillus, για την αντιμετώπιση του στρες της μεταφύτευσης και τον περιορισμό της καταπόνησης των νεαρών φυτών.
TERRENOVA®Υγρό χουμικό εκχύλισμα από λεοναρδίτη, ελεύθερο αργίλου και νατρίου, με ελεύθερα L-αμινοξέα και θρεπτικά μακροστοιχεία (N, P, K). Με δύο ειδικές τεχνολογίες: πρώτον, συμπλοκοποίηση του φωσφόρου (P) — στοιχείου με περιορισμένη κινητικότητα στο έδαφος — μέσα στο χουμικό εκχύλισμα, ώστε να είναι όλος άμεσα διαθέσιμος στη ρίζα· δεύτερον, διέγερση της ρίζας μέσω συνδυασμού συγκεκριμένων χουμικών και φουλβικών οξέων και ορισμένων αμινοξέων, ώστε να στέλνει στο φυτό θρεπτικά στοιχεία και 750 ppm κυτοκινίνης.
AGRIHUM 26 και AGRIHUM 16Χουμικά εκχυλίσματα από λεοναρδίτη, με διαφορετική περιεκτικότητα σε χουμικό εκχύλισμα (26% και 16% αντίστοιχα), εμπλουτισμένα με φουλβικά οξέα από εκχύλισμα κομποστοποιημένης φυτικής βιομάζας, ελεύθερα νατρίου και αργίλου.
Προσοχή: κανένα σκεύασμα δεν υποκαθιστά τη ρύθμιση των συνθηκών. Αν το θερμοκήπιο ξεπερνά τους 32–35°C την ημέρα ή πέφτει κάτω από τους 13–15°C τη νύχτα, προέχουν η σκίαση, ο αερισμός και η ημερομηνία φύτευσης. Τα σκευάσματα δουλεύουν πάνω σε σωστά ρυθμισμένη καλλιέργεια. 

Συχνές ερωτήσεις

Γιατί πέφτουν τα άνθη της πιπεριάς ενώ το φυτό δείχνει υγιές;

Επειδή η πτώση δεν δηλώνει ασθένεια, αλλά απόφαση του ίδιου του φυτού. Όταν το φυτό «διαβάζει» συνθήκες καταπόνησης και κρίνει ότι δεν θα στηρίξει το φορτίο, σχηματίζει ζώνη αποκοπής στη βάση των ποδίσκων και αποβάλλει τα άνθη. Έτσι ένα φυτό μπορεί να δείχνει μια χαρά και, ταυτόχρονα, να πετάει άνθη.

Ποια είναι τα θερμοκρασιακά όρια για την καρπόδεση;

Πρώτον, πάνω από 32–35°C την ημέρα η γονιμότητα της γύρης πέφτει και οι γυρεόκοκκοι δεν βλαστάνουν. Δεύτερον, κάτω από 13–15°C τη νύχτα δεν ευνοεί τίποτα την ανάπτυξη του γυρεοσωλήνα. Και στις δύο περιπτώσεις, επομένως, η γονιμοποίηση αποτυγχάνει — όμως το αποτέλεσμα διαφέρει: στο ψύχος συχνά δένουν μικροί, άσπερμοι ή παραμορφωμένοι καρποί.

Το πολύ πότισμα βοηθά όταν κάνει ζέστη;

Όχι — αντίθετα, συχνά χειροτερεύει την κατάσταση. Η υπερβολική άρδευση κατακλύζει τους εδαφικούς πόρους, περιορίζει την οξυγόνωση της ρίζας και καταπονεί το ριζικό σύστημα. Επιπλέον, επηρεάζει την παραγωγή και τη μεταφορά κυτοκινινών από τη ρίζα προς τα πάνω. Η λέξη-κλειδί για την πιπεριά είναι «τακτική άρδευση, με μέτρο».

Έχω ελλείψεις παρότι λιπαίνω κανονικά. Πώς γίνεται;

Συχνά οι ελλείψεις δεν προκύπτουν από χαμηλή δόση αλλά από περιορισμένη διαθεσιμότητα. Συγκεκριμένα, τρεις εδαφικές συνθήκες την προκαλούν: υψηλό pH, κακή στράγγιση και χαμηλή περιεκτικότητα σε οργανική ουσία. Γι’ αυτό, τελικά, η διόρθωση ξεκινά από το έδαφος και όχι από τη δόση.

Τι ρόλο παίζει το βόριο στην ανθόπτωση;

Συγκεκριμένα, το βόριο συμμετέχει στην κυτταροδιαίρεση και, μαζί με τα υπόλοιπα στοιχεία, στην ανάπτυξη των ανθέων, στη βλάστηση της γύρης και στη γονιμοποίηση. Ανεπάρκειά του επηρεάζει επίσης την πρώτη ανάπτυξη των καρπιδίων. Σε συνδυασμό με το μολυβδαίνιο συμβάλλει στην ομαλή άνθηση και γονιμοποίηση.

Γιατί τα καρπίδια σταματούν και πέφτουν, ενώ η γονιμοποίηση πέτυχε;

Επειδή μετά τη γονιμοποίηση ακολουθεί κυτταροδιαίρεση. Όταν αυτή δεν επαρκεί, το καρπίδιο δεν τραβάει μπροστά. Κύριες αιτίες, εφόσον δεν υπάρχει άλλο στρες, είναι συγκεκριμένα: ελλείψεις ασβεστίου, βορίου και φωσφόρου. Αν μπει στη μέση θερμικό ή υδατικό στρες, η κατάσταση χειροτερεύει.

Φταίνε οι θρίπες;

Από μόνοι τους συνήθως όχι· επιδεινώνουν όμως σημαντικά το πρόβλημα όταν η προσβολή στα άνθη είναι έντονη. Το ίδιο ισχύει για αφίδες και τετράνυχους, που μυζούν τους φυτικούς χυμούς και εξασθενούν τις κορυφές των φυτών.

Θέλει μέλισσες ή βομβίνους η πιπεριά;

Η πιπεριά είναι αυτογονιμοποιούμενο φυτό, επομένως δεν τους έχει απόλυτη ανάγκη. Ωστόσο η παρουσία τους ευνοεί τη γονιμοποίηση, όπως και το ελαφρό αεράκι. Αντίθετα, σε θερμοκήπιο με κακή κυκλοφορία αέρα και υψηλή υγρασία, η απουσία τους κοστίζει.

Ενδεικτική βιβλιογραφία

Aloni, B., Pressman, E., & Karni, L. (1991). «The effect of fruit load, plant density and night temperature on the morphology of the abscission zone and on flower abscission in sweet pepper». Scientia Horticulturae, 48(3–4), 261–272.

Marcelis, L.F.M., Heuvelink, E., Baan Hofman-Eijer, L.R., Den Bakker, J., & Xue, L.B. (2004). «Flower and fruit abortion in sweet pepper in relation to source and sink strength». Journal of Experimental Botany, 55(406), 2261–2268. https://doi.org/10.1093/jxb/erh245

Sato, S., Peet, M.M., & Thomas, J.F. (2002). «Determining critical pre- and post-anthesis periods and physiological processes in Lycopersicon esculentum Mill. exposed to moderately elevated temperatures». Journal of Experimental Botany, 53(371), 1187–1195.

Wien, H.C., Tripp, K.E., Hernandez-Armenta, R., & Turner, A.D. (1989). «Abscission of reproductive structures in pepper: Causes, mechanisms and control». Στο S.K. Green (Επιμ.), Tomato and pepper production in the tropics (σσ. 150–165). Asian Vegetable Research and Development Center, Shanhua, Taiwan.

New Mexico State University, Cooperative Extension Service (χ.χ.). Growing chiles in New Mexico (Guide H-230). College of Agricultural, Consumer and Environmental Sciences. https://pubs.nmsu.edu/_h/H230/

Harmony Peppers (χ.χ.). «Blossom Drop in Pepper Plants: Causes & Prevention». https://www.harmonypeppers.com/post/blossom-drop-pepper-plants-causes-prevention