Το κλειδί για επιτυχημένη φύτευση φράουλας είναι, πρώτα απ’ όλα, ένα: η γρήγορη ανάπτυξη ισχυρού ριζικού συστήματος. Το νεαρό φυτό πρέπει, συγκεκριμένα, μέσα σε λίγες μέρες να ξεπεράσει το στρες της μεταφύτευσης, να προσαρμοστεί στο νέο περιβάλλον και να βγάλει ενεργή ρίζα και φύλλα.

Παρακάτω, συγκεκριμένα, δείχνουμε τι ζητά η φραουλιά, πώς φυτεύουμε, τι κάνουμε την πρώτη εβδομάδα και ποια λάθη χαλάνε την εκκίνηση.

Τι ζητά η φραουλιά

Πρώτα απ’ όλα, ας θυμηθούμε με τι φυτό έχουμε να κάνουμε. Η φραουλιά είναι μικρό, ποώδες, δικοτυλήδονο φυτό με πολύ βραχύ κεντρικό βλαστό, σύνθετα και οδοντωτά φύλλα, ερμαφρόδιτα άνθη σε ταξιανθίες και επιφανειακό, θυσανώδες ριζικό σύστημα βάθους 15–20 εκατοστών. Την καλλιεργούμε, κυρίως, ως ετήσιο φυτό σε θερμοκήπια, συνήθως υψηλά τούνελ, για τον γευστικό καρπό της — ένα συγκάρπιο που κοκκινίζει όταν ωριμάζει.

Πρόκειται, επιπλέον, για φυτό ψυχρόφιλο αλλά ευπροσάρμοστο και σε ήπια κλίματα. Τα νεαρά φυτά έχουν, ωστόσο, συγκεκριμένες απαιτήσεις που αξίζει να τις έχουμε μπροστά μας πριν διαλέξουμε θέση και πριν ετοιμάσουμε το έδαφος.

Παράγοντας	Τιμές-στόχος για τα νεαρά φυτά
Θερμοκρασία ημέρας	Περί τους 22 °C
Θερμοκρασία νύχτας και εδάφους	Περί τους 13 °C, και όχι κάτω από 7 °C
Σχετική ατμοσφαιρική υγρασία	60–70%, και όχι μεγαλύτερη
Ηλιοφάνεια	6–8 ώρες την ημέρα, σε περιοχή χωρίς παγετούς
Έδαφος	Ελαφρύ, με οργανική ουσία τουλάχιστον 2%
pH εδάφους	Ελαφρά όξινο, 5,5–6,5
Άρδευση και στράγγιση	Καλή άρδευση αλλά και καλή στράγγιση — η φραουλιά δεν ανέχεται στάσιμο νερό
Βιοδιέγερση	Διέγερση ριζοβολίας από τη φύτευση
Προσοχή: αποφεύγουμε εδάφη με κίνδυνο βερτισιλλίωσης — δηλαδή με παρουσία του μύκητα Verticillium dahliae — καθώς και εδάφη με ιστορικό σηψηριζιών. Η επιλογή του αγροτεμαχίου γίνεται πριν από κάθε άλλη απόφαση και δεν διορθώνεται μετά.

Φυτά και έδαφος: τι ελέγχουμε πριν τη φύτευση

Πρώτα επιλέγουμε φυτά κατάλληλων ποικιλιών, συχνά εισαγόμενα. Πρέπει όμως να τα παίρνουμε από αξιόπιστο φυτώριο και χωρίς παθογόνους μικροοργανισμούς. Είναι, μάλιστα, το σημείο όπου η οικονομία κοστίζει περισσότερο απ’ όσο γλιτώνει.

Παράλληλα, απολυμαίνουμε το έδαφος του θερμοκηπίου — είτε με ηλιοαπολύμανση το καλοκαίρι είτε με χημικό υποκαπνισμό — ώστε να μπει καθαρό από παθογόνα και από ζιζάνια. Η ηλιοαπολύμανση, ωστόσο, θέλει προγραμματισμό μηνών, άρα την αποφασίζουμε την άνοιξη, όχι τον Σεπτέμβριο.

Πότε φυτεύουμε και με τι φυτά

Στην κύρια περιοχή καλλιέργειας της φράουλας, τη βορειοδυτική Πελοπόννησο — Ηλεία και Αχαΐα — φυτεύουμε από τα μέσα Σεπτεμβρίου έως τις αρχές Νοεμβρίου. Χρησιμοποιούμε, επίσης, συνήθως «φρέσκα» σκληραγωγημένα φυτά αναπτυγμένα σε κύβους, παραγμένα σε υψόμετρο, και σπανιότερα γυμνόριζα φυτά ψυγείου.

Σε άλλα ορεινά μέρη της Ελλάδας, αντίθετα, η φύτευση μπορεί να γίνει την άνοιξη ή το καλοκαίρι, συνήθως με φυτά ψυγείου. Αμέσως μετά τη φύτευση, τέλος, πατάμε ελαφρά το έδαφος για καλή επαφή της ρίζας με το χώμα, και ποτίζουμε.

Τα δύο είδη φυτωριακού υλικού, ωστόσο, θέλουν τελείως διαφορετικό χειρισμό:

Τύπος φυτού	Τι προσέχουμε
«Φρέσκα» φυτά σε δίσκο σποράς	Έρχονται με ανεπτυγμένο, ενεργό νεαρό ριζικό σύστημα. Όταν βγάζουμε κάθε φυτό από τη θέση του στον δίσκο, δεν πρέπει να διαταραχθεί η μπάλα χώματος γύρω από τη ρίζα. Καλό είναι, επομένως, να έχουμε ποτίσει προηγουμένως τον δίσκο.
Γυμνόριζα φυτά ψυγείου	Έρχονται με μη ενεργή ρίζα. Όταν τα φυτεύουμε, πρέπει πρώτα να διεγείρουμε και στη συνέχεια να περιμένουμε την ανάπτυξη ενεργής ρίζας.
Το συμπέρασμα: σε κάθε περίπτωση, με το πρώτο πότισμα της φύτευσης εφαρμόζουμε με υδρολίπανση ριζοβολητή με μήνυμα αυξίνης και αντιστρές δράση — για εκκίνηση της ανάπτυξης ενεργών ριζικών τριχιδίων και για αντιμετώπιση του στρες της μεταφύτευσης.

Το σαμάρι, οι αποστάσεις και το βάθος φύτευσης

Φυτεύουμε, επομένως, σε έδαφος διαμορφωμένο σε σαμάρια. Το χώμα, ειδικότερα, πρέπει να είναι αφράτο και αεριζόμενο, με καλή στράγγιση για αποφυγή σήψεων, και πλούσιο σε οργανική ουσία — ή εμπλουτισμένο με χουμικό εκχύλισμα.

Διάσταση	Τιμή
Ύψος σαμαριού	25–30 εκατοστά
Πλάτος σαμαριού	Συνήθως 35 εκατοστά, για φύτευση 2 σειρών φυτών
Απόσταση φυτών πάνω στο σαμάρι	30–50 εκατοστά
Απόσταση μεταξύ των γραμμών φύτευσης	70–100 εκατοστά

Στη συνέχεια τα σκεπάζουμε με νάιλον και φυτεύουμε σε τρύπες πάνω του. Το νάιλον κάνει, μάλιστα, τέσσερις δουλειές ταυτόχρονα: εμποδίζει τα ζιζάνια να φυτρώσουν, διατηρεί την υγρασία του εδάφους, θερμαίνει το έδαφος και κρατά τους καρπούς μακριά από το χώμα.

Το βάθος: η πιο κρίσιμη λεπτομέρεια της φύτευσης

Η κεντρική «καρδιά» του φυτού — η στεφάνη ή στέμμα — κάθεται πολύ κοντά στην επιφάνεια του εδάφους. Το περιθώριο λάθους, συγκεκριμένα, είναι λίγα χιλιοστά προς τις δύο κατευθύνσεις. Γι’ αυτό το δείχνουμε στο συνεργείο πριν ξεκινήσει η δουλειά.

Προσοχή: αν το φυτό μπει πολύ βαθιά, η στεφάνη θα σαπίσει. Αν μείνει πολύ ψηλά, θα στεγνώσουν οι ρίζες. Και τα δύο σφάλματα φαίνονται μέρες αργότερα, όταν πια δεν διορθώνονται.

Η πρώτη εβδομάδα: νερό, οξυγόνο και αγωγιμότητα

Πρώτα απ’ όλα, το χώμα γύρω από τη ρίζα θέλει τις πρώτες επτά μέρες επαρκή υγρασία χωρίς κορεσμό. Ο λόγος είναι απλός: ο κορεσμός εμποδίζει την οξυγόνωση της ρίζας, και χωρίς οξυγόνο το φυτό δεν βγάζει νέα λευκά ριζικά τριχίδια.

Παράλληλα παρακολουθούμε την αλατότητα και την αγωγιμότητα του νερού και της ριζόσφαιρας. Έτσι φροντίζουμε η ηλεκτρική αγωγιμότητα του νερού με τα θρεπτικά στοιχεία να μην ξεπερνά τα 2 dS/m, γιατί τα νεαρά φυτά είναι ευαίσθητα. Επιπλέον, κάνουμε τακτική και ομοιόμορφη άρδευση με σταλακτηφόρους και με ποιοτικό, όχι «σκληρό» νερό — ώστε η εκκίνηση και η ανάπτυξη των φυτών να είναι ομοιόμορφες σε όλη τη φυτεία.

Η πρώτη ταξιανθία: την κρατάμε ή την κόβουμε;

Την απάντηση τη δίνει η εκκίνηση. Αν, συγκεκριμένα, δεν έχουμε ικανοποιητική πρώτη ανάπτυξη των φυτών — με περίπου 15 φύλλα — και βγει ταξιανθία τις πρώτες μέρες μετά τη φύτευση, μπορούμε να την αφαιρέσουμε, ώστε όλη η έμφαση να πάει στην ανάπτυξη της ρίζας.

Υπάρχει όμως και ο άλλος δρόμος. Συγκεκριμένα, η εφαρμογή με τη φύτευση ριζοβολητή που διεγείρει την εκκίνηση της ρίζας και διεγερτών που διεγείρουν τη λειτουργία της βελτιώνει τις ιδιότητες του εδάφους στη ριζόσφαιρα και αυξάνει την αποτελεσματικότητα της θρέψης (Nutrient Use Efficiency — NUE). Έτσι επιτρέπει να κρατήσουμε τα πρώτα άνθη, που θα δώσουν και τους πρώιμους καρπούς.

Το συμπέρασμα: η επιλογή δεν είναι «ρίζα ή πρωιμότητα». Με σωστή διέγερση από την πρώτη μέρα, παίρνουμε και τα δύο.

Μετά την πρώτη εβδομάδα: μικροβιακά, φώσφορος, μολυβδαίνιο

Μετά την πρώτη εβδομάδα, όταν πλέον και τα γυμνόριζα φυτά έχουν ενεργά λευκά ριζικά τριχίδια, ξεκινάμε επιπλέον την εφαρμογή μικροβιακών σκευασμάτων για διέγερση της ανάπτυξης, της διαθεσιμότητας των θρεπτικών και της αντοχής της ρίζας.

Παράλληλα εφαρμόζουμε, με επανάληψη, φωσφορούχο υδατοδιαλυτό λίπασμα NPK απαλλαγμένο χλωρίου και νατρίου. Η σχέση του, επομένως, πρέπει να είναι P : N από 5 : 1 έως 4 : 1, ώστε η έμφαση να πέσει στην ανάπτυξη της ρίζας και όχι του φυλλώματος. Έτσι χτίζουμε πρώτα το κεφάλαιο και μετά το εισόδημα.

Μάλιστα, η καλή διαθεσιμότητα μολυβδαινίου εκείνη την περίοδο συμβάλλει στον γρήγορο και αποτελεσματικό μεταβολισμό του αζώτου (N) — άρα και στον μεταβολισμό τυχόν περίσσειας νιτρικών.

Τέλος, η συνδυασμένη εφαρμογή οργανικού βιοδιεγέρτη — χουμικού εκχυλίσματος, εκχυλίσματος φυκιών ή σκευάσματος αμινοξέων — βοηθά όχι μόνο στην αστρεσάριστη ανάπτυξη των φυτών, αλλά και στην υψηλή αποτελεσματικότητα της θρέψης.

Στόλωνες: γιατί φεύγουν όλοι

Αν, ωστόσο, εκείνη την περίοδο έχουμε υψηλές θερμοκρασίες, το φυτό μπορεί να βγάλει στόλωνες — λεπτούς πλευρικούς βλαστούς αγενούς πολλαπλασιασμού. Τους αφαιρούμε, ώστε να μην εξαντληθεί το φυτό, αλλά να διοχετεύσει όλη του την ενέργεια στην ανάπτυξη ρίζας, φύλλων και οφθαλμών.

Η αφαίρεση των στολώνων, εξάλλου, κρατάει σε όλη τη διάρκεια της καλλιέργειας. Αγενή αναπαραγωγή των φυτών μας, άλλωστε, δεν μας ενδιαφέρει εδώ.

Με την ανθοφορία: η ισορροπία που ψάχνουμε

Στη συνέχεια, με την ανάπτυξη της βλάστησης και την έναρξη της ανθοφορίας, η θρέψη πρέπει να παραμείνει επαρκής. Χορηγούμε, συγκεκριμένα, και μαγνήσιο και ασβέστιο, με ελεγχόμενο επίπεδο αζώτου. Έτσι κρατάμε την ισορροπία ανάμεσα στη βλάστηση από τη μία και στην ανάπτυξη ρίζας, στην ανθοφορία και στην καρπόδεση από την άλλη.

Τα επτά λάθη που χαλάνε την εκκίνηση

Όταν η πρώτη ανάπτυξη των φυτών δεν πάει καλά, η αιτία κρύβεται σχεδόν πάντα σε μία από αυτές τις επτά:

• Λάθος βάθος φύτευσης
• Ανεπαρκής ή, αντίθετα, υπερβολική άρδευση
• Αλατότητα και υψηλή αγωγιμότητα στη ριζόσφαιρα
• Καθυστερημένη εφαρμογή ριζοβολητή
• Μη αντιμετώπιση του στρες της μεταφύτευσης
• Χορήγηση υπερβολικού αζώτου νωρίς
• Ελλιπής παρακολούθηση και αξιολόγηση της ανάπτυξης ρίζας και φυτών

Το συμπέρασμα: έξι από τα επτά είναι αποφάσεις των πρώτων δέκα ημερών. Γι’ αυτό η φράουλα κρίνεται στη φύτευση, και όχι στην καρποφορία.

Τα σκευάσματα που προτείνουμε

Εκκίνηση της ρίζας

Σκεύασμα	Σύνθεση και χαρακτηριστικά
RAIZA®	Ριζοβολητής με ελεύθερα L–αμινοξέα και με πυκνό εκχύλισμα φυκιών, υψηλής περιεκτικότητας σε βιοδραστικές ουσίες και φυσική αυξίνη, που διεγείρει την εκκίνηση και την αστρεσάριστη ανάπτυξη ρίζας και φυτού. Εφαρμόζεται με υδρολίπανση.

Χουμικά και φουλβικά οξέα

Κυρίως για τη βελτίωση των ιδιοτήτων και της γονιμότητας του εδάφους, καθώς και της θρέψης και της διέγερσης της ρίζας.

Σκεύασμα	Σύνθεση και χαρακτηριστικά
BIOHEALTH® WSG TH BS Myco	Πυκνό υδατοδιαλυτό χουμικό εκχύλισμα σε μορφή υδατοδιαλυτών κόκκων (WSG), σε συνδυασμό με εκχύλισμα φυκιών Βόρειου Ατλαντικού, επιλεγμένα στελέχη μικροοργανισμών Trichoderma και Bacillus, καθώς και μυκόρριζες, για την αξιοποίηση μεγαλύτερου όγκου εδάφους και τη βελτίωση της θρέψης των φυτών.
BIOHEALTH® WSG TH BS	Πυκνό υδατοδιαλυτό χουμικό εκχύλισμα σε μορφή υδατοδιαλυτών κόκκων (WSG), από λεοναρδίτη εξαιρετικής ποιότητας, σε συνδυασμό με εκχύλισμα φυκιών Βόρειου Ατλαντικού και επιλεγμένα στελέχη μικροοργανισμών των γενών Trichoderma και Bacillus, για την αντιμετώπιση του στρες της μεταφύτευσης και τον περιορισμό της καταπόνησης των φυτών.
TERRENOVA®	Υγρό χουμικό εκχύλισμα από λεοναρδίτη, ελεύθερο αργίλου και νατρίου, με ελεύθερα L–αμινοξέα και με θρεπτικά μακροστοιχεία (N, P, K). Με ειδικές τεχνολογίες: 1) συμπλοκοποίησης του φωσφόρου (P), ενός θρεπτικού στοιχείου με περιορισμένη κινητικότητα στο έδαφος, στο χουμικό εκχύλισμα ώστε να είναι όλος άμεσα διαθέσιμος στη ρίζα, και 2) διέγερσης της ρίζας μέσω του συνδυασμού συγκεκριμένων χουμικών και φουλβικών οξέων και ορισμένων αμινοξέων, ώστε να στέλνει στο φυτό θρεπτικά στοιχεία και 750 ppm κυτοκινίνης.
AGRIHUM 16, AGRIHUM 26	Χουμικά εκχυλίσματα από λεοναρδίτη, με διαφορετική περιεκτικότητα σε χουμικό εκχύλισμα (16% και 26% αντίστοιχα), εμπλουτισμένα με φουλβικά οξέα που προέρχονται από εκχύλισμα κομποστοποιημένης φυτικής βιομάζας, ελεύθερα νατρίου και αργίλου.
FERTIC Vitagea®	Πυκνό φυτικό εκχύλισμα με φουλβικά οξέα, εξαιρετικά πλούσιο σε οργανική ουσία (μελάσα), σε συνδυασμό με μακροθρεπτικά στοιχεία (N, K).

Ολική βιοδιέγερση

Σκεύασμα	Σύνθεση και χαρακτηριστικά
NATURAMIN® WSP	Εξαιρετικά πυκνό σκεύασμα 17 αμινοξέων, με ειδικό αμινόγραμμα, για ισχυρή αντιστρές δράση — περιέχει αμινοξέα προδρόμους οσμωπροστατευτικών και αντιοξειδωτικών ενώσεων — και διέγερση του μεταβολισμού.
BIOFIT WSP	Πολύ πυκνό σκεύασμα 17 αμινοξέων, με ειδικό αμινόγραμμα, για αντιστρές δράση και διέγερση του μεταβολισμού.
OASIS	Ελεύθερα L–αμινοξέα (16 κρίσιμα αμινοξέα, κυρίως γλουταμικό οξύ, ασπαρτικό οξύ, μεθειονίνη, τυροσίνη, λευκίνη, γλυκίνη, βαλίνη, σερίνη, ιστιδίνη, αλανίνη, καθώς και αργινίνη, ισολευκίνη, προλίνη, φαινυλαλανίνη, τρυπτοφάνη, κυστεΐνη) και πεπτίδια βιοδιέγερσης μικρού μοριακού βάρους, από ελεγχόμενη ενζυματική υδρόλυση φυτικών πρωτεϊνών, με θρεπτικά μακροστοιχεία. Για τη διέγερση του μεταβολισμού, της ανάπτυξης της ρίζας, της βλάστησης και των καρπών, καθώς και για αντιστρές δράση.
AGRIALGA WSP	100% εκχύλισμα φυκιών Asc. nodosum Βόρειου Ατλαντικού. Χάρη στην προέλευση, τη διαδικασία συγκομιδής και την τεχνολογία εκχύλισης, οι βιοδιεγερτικές και αντιστρές ουσίες που περιέχει είναι πλήρως αξιοποιήσιμες από τα φυτά. Εξαιρετικά πλούσιο σε οργανικές ουσίες μικρού μοριακού βάρους, κυρίως πολυφαινόλες, που σηματοδοτούν τη διέγερση κρίσιμων ενζύμων (PAL, POD, SOD) και διεγείρουν την απορρόφηση και αξιοποίηση θρεπτικών στοιχείων, τη φωτοσύνθεση, την αντοχή σε αντίξοες συνθήκες και την ανάπτυξη των φυτών. Η εφαρμογή του είναι ιδιαίτερα σημαντική για τη διέγερση της πρώτης ανάπτυξης της ρίζας και της βλάστησης, καθώς και της άνθισης και καρπόδεσης, βοηθώντας παράλληλα τα φυτά να ανταπεξέλθουν σε συνθήκες στρες.
AGRI-ALGA L	100% υγρό υδατικό εκχύλισμα φυκιών, με κατάλληλη τεχνολογία παραγωγής που εξασφαλίζει υψηλή περιεκτικότητα σε βιοδραστικές ουσίες με αντιστρές δράση, και με ελαφρώς όξινο pH.
ALGAPRIM®	Βιοδιεγέρτης με 33% εκχύλισμα φυκιών Asc. nodosum, ελεύθερα L-αμινοξέα φυτικής προέλευσης, μπεταΐνη της γλυκίνης και θρεπτικά ιχνοστοιχεία (Mn, Zn, Cu), απαραίτητα για τη λειτουργία του αντιοξειδωτικού ενζύμου υπεροξειδική δισμουτάση (SOD), συμπλοκοποιημένα με το αμινοξύ γλυκίνη μέσω της καινοτόμου τεχνολογίας GCAA. Για αντιοξειδωτική και ωσμωτική προστασία, αντιμετώπιση και ταχεία ανάκαμψη από αβιοτικές καταπονήσεις (στρες), συμπεριλαμβανομένου του στρες από ζιζανιοκτόνα, αναζωογόνηση των φυτών, ενίσχυση της θρέψης, της φωτοσύνθεσης, της ανάπτυξης και της απόδοσης των καλλιεργειών.
XYLEMAX®	Πυκνό εκχύλισμα φυκιών Asc. nodosum, ειδικής επεξεργασίας, με ελεύθερα L–αμινοξέα. Με σημαντικές βιοδραστικές ουσίες, όπως μαννιτόλη, αλγινικό οξύ, σακχαρίτες, πολυφαινόλες, μπεταΐνες, βιταμίνες, πεπτίδια, και σημαντική συγκέντρωση σε φυσική διαλυτή αυξίνη και αντιστρές αμινοξέα. Για αντιμετώπιση καταπονήσεων και ισχυρή ώθηση της ανάπτυξης της βλάστησης, της ρίζας και των καρπών.
ASCOSTIM®	Συνδυασμός βιοδιεγερτών: εκχύλισμα φυκιών Asc. nodosum Βόρειου Ατλαντικού, με σημαντικές βιοδραστικές ουσίες (αλγινικό οξύ, μαννιτόλη, πολυφαινόλες και ένζυμα), βιταμίνες (C, D, K, E), μπεταΐνη της γλυκίνης, ελεύθερα L–αμινοξέα και πεπτίδια μικρού μοριακού βάρους, με θρεπτικά μακροστοιχεία (N, K). Τα αμινοξέα και τα πεπτίδια προέρχονται από ελεγχόμενη ενζυματική υδρόλυση φυτικών πρωτεϊνών μηδικής και καλαμποκιού (16 κρίσιμα αμινοξέα, κυρίως γλουταμικό οξύ, ασπαρτικό οξύ, μεθειονίνη, τυροσίνη, λευκίνη, γλυκίνη, αργινίνη, σερίνη, βαλίνη, ιστιδίνη, καθώς και αλανίνη, ισολευκίνη, προλίνη, φαινυλαλανίνη, κυστεΐνη, τρυπτοφάνη). Διεγείρει ισχυρά και συνολικά τη θρέψη, τον μεταβολισμό, την ανάπτυξη ρίζας και φυτού και την αντοχή σε στρες.
OPTYSIL®	Βιοδιεγέρτης για την ενίσχυση της αντοχής των φυτών, με πιστοποίηση CE [ΚΛΠ 6(B)]. Με την τεχνολογία INT για άριστη απορρόφηση και με ουδέτερο pH, για άριστη συνδυαστικότητα. Περιέχει ενεργή μορφή πυριτίου (Si) στην καινοτόμο φόρμουλα duoSIL®, χάρη στην οποία το μονοπυριτικό οξύ προστατεύεται από πολυμερισμό, ώστε το πυρίτιο να απορροφάται και να αξιοποιείται γρήγορα και πλήρως από τα φυτά, παρέχοντάς τους υψηλή συγκέντρωση άμεσα βιοδιαθέσιμου πυριτίου. Για τη βελτίωση της αντοχής των φυτών και των καρπών, καθώς και της ποιότητας και συντηρησιμότητας των παραγόμενων προϊόντων, ιδιαίτερα όταν συνδυάζεται με τα προϊόντα OPTYCAL® και PLONVIT® CALCIUM TURBO.

Αντιμετώπιση της αλατότητας

Σκεύασμα	Σύνθεση και χαρακτηριστικά
NATURSAL® EXPRESS	Βελτιωτικό αλατότητας για γρήγορη και εξαιρετικά αποτελεσματική διόρθωση της αλατότητας του εδάφους, καθώς και για χορήγηση ασβεστίου στα φυτά. Το παρεχόμενο ασβέστιο αντικαθιστά το νάτριο στα αργιλοχουμικά σύμπλοκα, επιτρέποντας την έκπλυσή του. Έχει 18,5% β/ο CaO, 36% β/ο οργανικά οξέα και pH 1,5–2,5.
AGRISAL	Βελτιωτικό αλατότητας για τη διόρθωση της αλατότητας του εδάφους και τη χορήγηση ασβεστίου (Ca). Έχει 13,8% β/ο CaO με διπλή συμπλοκοποίηση με επταγλυκονικό οξύ (HGA) και λιγνοσουλφονικό οξύ (LS), 27,6% β/ο οργανικά οξέα και pH 3,5.

Ασβέστιο

Σκεύασμα	Σύνθεση και χαρακτηριστικά
OPTYCAL®	Διαφυλλικό βιοδιεγερτικό σκεύασμα οργανικού ασβεστίου, ειδικής τεχνολογίας, με προδρόμους αυξίνης και ιχνοστοιχεία. Προορίζεται για διαφυλλική εφαρμογή, με στόχο την ενεργοποίηση του μηχανισμού μεταφοράς αυξίνης–ασβεστίου, που διευκολύνει την είσοδο του Ca στα κύτταρα και συμβάλλει στην αντιοξειδωτική προστασία των κυτταρικών μεμβρανών. Παράλληλα ενισχύει την απορρόφηση ασβεστίου (Ca) από το έδαφος, εφόσον η λειτουργία της ρίζας είναι απρόσκοπτη.
NANOCROP® Ca	Διαφυλλικό σκεύασμα ειδικής τεχνολογίας, με ιόντα ασβεστίου ενσωματωμένα σε σφαιρικά νανοσωματίδια. Συνδυάζει τη νανοτεχνολογία ENC με την τεχνολογία διέγερσης της αντοχής Elicitech2®. Περιέχει 18% ελεύθερα L-αμινοξέα από φυτική πρωτεΐνη, για τη βιοδιέγερση της ανάπτυξης. Παρουσιάζει υψηλή αποτελεσματικότητα με πολύ μικρή συγκέντρωση ασβεστίου. Προορίζεται για διαφυλλικές εφαρμογές.
AMINO ULTRA® Ca-18	Σκεύασμα ειδικής τεχνολογίας (GCAA), που επιτρέπει τη συμπλοκοποίηση του Ca με το αμινοξύ γλυκίνη, για γρήγορη απορρόφηση και αξιοποίηση του Ca από τα φυτά. Προορίζεται για διαφυλλική εφαρμογή.
PLONVIT® CALCIUM TURBO	Σκεύασμα με ασβέστιο (Ca), άζωτο (N) και ιχνοστοιχεία (B, Mo, Zn, Cu), με την ειδική τεχνολογία Turbo για γρήγορη απορρόφηση και μετακίνηση του ασβεστίου και των θρεπτικών στοιχείων μέσα στο φυτό. Προορίζεται για διαφυλλική εφαρμογή ή υδρολίπανση.

Κρυσταλλικά λιπάσματα

Σκεύασμα	Ανάλυση
PLONVIT® PHOSPHO GCAA 11-53-5 + Ιχν.	N 11% (N-αμμωνιακό 9,2%, N-ουρικό 1,8%) + P₂O₅ 53% + K₂O 5% + ιχνοστοιχεία (B 0,03%, Cu 0,03%, Fe 0,15%, Mn 0,07%, Mo 0,002%, Zn 0,07%) (β/β). Με την καινοτόμο τεχνολογία GCAA. Με όξινο pH (= 3,9).
PLONVIT® NITRO GCAA 31-12-10 + Ιχν.	N 31% (N-ουρικό 31%) + P₂O₅ 12% + K₂O 10% + ιχνοστοιχεία (B 0,03%, Cu 0,03%, Fe 0,15%, Mn 0,07%, Mo 0,002%, Zn 0,07%) (β/β). Με την καινοτόμο τεχνολογία GCAA. Με όξινο pH (= 3,6).
KRYSTAL PHOSPHO 13-40-8 + Ιχν.	N 13% (N-αμμωνιακό 11%, N-νιτρικό 2%) + P₂O₅ 40% + K₂O 8% + ιχνοστοιχεία (B 0,02%, Cu 0,01%, Fe 0,04%, Mn 0,02%, Mo 0,001%, Zn 0,02%) (β/β). Με όξινο pH (= 4 ± 0,5).
KRYSTAL NITRO PLUS 30-8-8 + 2MgO + Ιχν.	N 30% (N-αμμωνιακό 3,2%, N-νιτρικό 1,8%, N-ουρικό 25%) + P₂O₅ 8% + K₂O 8% + MgO 2% + ιχνοστοιχεία (B 0,02%, Cu 0,01%, Fe 0,04%, Mn 0,02%, Mo 0,01%, Zn 0,02%) (β/β). Με όξινο pH (= 4 ± 0,5).
KRYSTAL BALANCE 20-20-20 + Ιχν.	N 20% (N-αμμωνιακό 3,7%, N-νιτρικό 4,7%, N-ουρικό 11,6%) + P₂O₅ 20% + K₂O 20% + ιχνοστοιχεία (B 0,02%, Cu 0,01%, Fe 0,04%, Mn 0,02%, Mo 0,001%, Zn 0,02%) (β/β). Με όξινο pH (= 4 ± 0,5).

Συχνές ερωτήσεις

Σε τι βάθος φυτεύουμε τη φράουλα;

Η στεφάνη — η κεντρική «καρδιά» του φυτού — μπαίνει, συγκεκριμένα, πολύ κοντά στην επιφάνεια του εδάφους. Πιο βαθιά σαπίζει, ενώ πιο ψηλά στεγνώνουν οι ρίζες. Είναι, συγκεκριμένα, η λεπτομέρεια με το μικρότερο περιθώριο λάθους σε όλη τη φύτευση.

Γιατί δεν πρέπει να διαταράξουμε τη μπάλα χώματος στα φυτά κύβου;

Επειδή τα «φρέσκα» φυτά φέρνουν μέσα σε αυτήν ανεπτυγμένο, ενεργό νεαρό ριζικό σύστημα — έτσι ήρθαν από το φυτώριο. Γι’ αυτό ποτίζουμε τον δίσκο πριν βγάλουμε τα φυτά: έτσι η μπάλα κρατάει και η ρίζα μένει άθικτη.

Πόση αγωγιμότητα αντέχουν τα νεαρά φυτά;

Το νερό με τα θρεπτικά στοιχεία καλό είναι, επομένως, να μην ξεπερνά τα 2 dS/m. Τα νεαρά φυτά, ειδικότερα, είναι ευαίσθητα — οπότε παρακολουθούμε και την αγωγιμότητα της ριζόσφαιρας, όχι μόνο του νερού που δίνουμε.

Κόβουμε την πρώτη ταξιανθία;

Μόνο αν η πρώτη ανάπτυξη δεν πήγε καλά, δηλαδή αν το φυτό δεν έχει φτάσει τα 15 περίπου φύλλα και η ταξιανθία βγει τις πρώτες μέρες. Με σωστή διέγερση ρίζας από τη φύτευση, αντίθετα, κρατάμε τα πρώτα άνθη και παίρνουμε πρώιμους καρπούς.

Γιατί αφαιρούμε τους στόλωνες;

Για να μην εξαντλείται το φυτό. Η ενέργεια πρέπει, δηλαδή, να πάει στη ρίζα, στα φύλλα και στους οφθαλμούς — όχι σε αγενή πολλαπλασιασμό που δεν μας ενδιαφέρει. Η δουλειά αυτή, μάλιστα, κρατάει σε όλη την καλλιέργεια.

Γιατί δίνουμε φώσφορο και όχι άζωτο στην αρχή;

Επειδή το άζωτο τραβάει το φυτό σε φύλλωμα, ενώ εμείς θέλουμε ρίζα. Η σχέση P : N από 5 : 1 έως 4 : 1 δίνει, συγκεκριμένα, ακριβώς αυτή την κατεύθυνση. Το μολυβδαίνιο, παράλληλα, βοηθά το φυτό να μεταβολίσει γρήγορα τυχόν περίσσεια νιτρικών.

Πότε φυτεύουμε στην Ηλεία και την Αχαΐα;

Κυρίως από τα μέσα Σεπτεμβρίου έως τις αρχές Νοεμβρίου, συνήθως με «φρέσκα» σκληραγωγημένα φυτά σε κύβους. Σε ορεινές περιοχές, αντίθετα, η φύτευση μπορεί να γίνει την άνοιξη ή το καλοκαίρι, συνήθως με φυτά ψυγείου.

Ενδεικτική βιβλιογραφία

Τμήμα Γεωργίας, Υπουργείο Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος Κύπρου. «Η καλλιέργεια της φράουλας». Διαθέσιμο στο publications.gov.cy

University of Minnesota Extension. «Strawberry nutrient management». Διαθέσιμο στο extension.umn.edu

The Ohio State University, Ohio Victory Gardens. «Growing strawberries for beginners» (2021). Διαθέσιμο στο u.osu.edu