Στη φθινοπωρινή φύτευση κηπευτικών η χειμωνιάτικη παραγωγή κρίνεται στις πρώτες εβδομάδες μετά τη μεταφύτευση. Το φυτό μπαίνει στο θερμοκήπιο με μικρό ριζικό σύστημα και πρέπει να το αναπτύξει γρήγορα, σε ένα έδαφος που μόλις έχει απολυμανθεί. Οι μεταχειρίσεις αυτής της περιόδου καθορίζουν πόσο καλά θα εγκατασταθεί.

Πού και πότε γίνονται οι φθινοπωρινές φυτεύσεις

Την περίοδο Σεπτεμβρίου-Οκτωβρίου γίνονται οι φθινοπωρινές φυτεύσεις κηπευτικών. Τα φυτά σπέρνονται και ετοιμάζονται σε σπορεία από τον Ιούλιο-Αύγουστο. Στο στάδιο των πρώτων 3-4 πραγματικών φύλλων μεταφυτεύονται στο θερμοκήπιο, ώστε να δώσουν χειμωνιάτικη παραγωγή. Η μεταφύτευση σε αυτό το στάδιο δεν είναι τυχαία: το φυτό είναι αρκετά αναπτυγμένο ώστε να σταθεί, αλλά όχι τόσο ώστε το ριζικό του σύστημα να έχει περιοριστεί μέσα στο κύτταρο του δίσκου.

Τι έχει προηγηθεί στο θερμοκήπιο

Το έδαφος του θερμοκηπίου έχει ήδη απολυμανθεί κατά κανόνα με ηλιοαπολύμανση — τη μέθοδο κατά την οποία το υγρό έδαφος καλύπτεται με διαφανές φύλλο πολυαιθυλενίου στη διάρκεια του καλοκαιριού και οι θερμοκρασίες που αναπτύσσονται στο ριζόστρωμα μειώνουν τους πληθυσμούς των οργανισμών του εδάφους. Το αποτέλεσμα είναι ένα έδαφος βιολογικά πολύ διαφορετικό από εκείνο στο οποίο μπήκε η προηγούμενη καλλιέργεια.

Τα φυτά φυτεύονται σε σειρές και δένονται για υποστήριξη. Κατά μήκος των σειρών φύτευσης τοποθετούνται σταλακτηφόροι σωλήνες, ώστε να εξασφαλίζεται η άρδευση, και το σύστημα συμπληρώνεται με διάταξη διοχέτευσης λιπασμάτων και βιοδιεγερτών μέσω της άρδευσης — την υδρολίπανση. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι κάθε εφαρμογή που περιγράφεται παρακάτω φτάνει στη ρίζα μέσα από το ίδιο δίκτυο, και ότι ο χρονισμός της καθορίζεται από το πρόγραμμα των αρδεύσεων.

Γιατί κρίνονται όλα στις πρώτες εβδομάδες

Η μεταφύτευση είναι, για το φυτό, μια απότομη αλλαγή περιβάλλοντος. Από τον ελεγχόμενο όγκο του σπορείου περνά σε έδαφος με διαφορετική υγρασία, διαφορετική θερμοκρασία και πολύ μεγαλύτερο χώρο να καταλάβει. Μέχρι να αναπτύξει νέες ρίζες και ριζικά τριχίδια, η ικανότητά του να προσλαμβάνει νερό και θρεπτικά στοιχεία είναι περιορισμένη. Όσο πιο σύντομη είναι αυτή η φάση, τόσο νωρίτερα το φυτό αρχίζει να χτίζει την παραγωγή του.

Οι πέντε στόχοι των πρώτων μεταχειρίσεων

Οι επεμβάσεις από τη μεταφύτευση και στις πρώτες εβδομάδες έχουν πέντε στόχους:

• Επιτυχής εγκατάσταση των φυτών στο νέο τους περιβάλλον.
• Εκκίνηση της ανάπτυξης των ριζών — δημιουργία και ανάπτυξη νέων ριζών και ριζικών τριχιδίων, που είναι και η επιφάνεια από την οποία γίνεται η πρόσληψη.
• Αντιμετώπιση του στρες μεταφύτευσης, ώστε να ακολουθήσει καλή προσαρμογή και πρώτη ανάπτυξη.
• Καλές συνθήκες ριζόσφαιρας, που ευνοούν τη διαθεσιμότητα και την απορρόφηση των θρεπτικών στοιχείων.
• Διέγερση της λειτουργίας της ρίζας, για καλή θρέψη των φυτών και για παραγωγή κυτοκινινών, ώστε η ανάπτυξη των φυτών να είναι συμπαγής.

Ο πέμπτος στόχος είναι αυτός που συχνά παραβλέπεται. Η ρίζα δεν είναι μόνο όργανο πρόσληψης· είναι και σημείο παραγωγής ορμονών που ρυθμίζουν τον τρόπο με τον οποίο αναπτύσσεται το υπέργειο μέρος. Ένα φυτό με υποτονική ρίζα τείνει να τρέχει σε ύψος αντί να χτίζει συμπαγή βλάστηση.

Το πρόγραμμα εφαρμογών

Τα προϊόντα εφαρμόζονται κατά τη μεταφύτευση και στις πρώτες εβδομάδες, με τις πρώτες υδρολιπάνσεις. Η σειρά έχει σημασία: πρώτα μπαίνει ο ριζοβολιτής και ακολουθούν οι δύο επόμενες ομάδες.

1. Ριζοβολιτές και διεγέρτες ριζοβολίας

Αρχικά εφαρμόζονται ριζοβολιτές ή διεγέρτες ριζοβολίας: εξειδικευμένα σκευάσματα που εκκινούν την ανάπτυξη της ρίζας και την έκπτυξη των ριζικών τριχιδίων. Περιέχουν εκχυλίσματα φυκιών, σε συνδυασμό με ή χωρίς αμινοξέα, ή και σε συνδυασμό με χουμικά εκχυλίσματα, και έχουν μήνυμα αυξίνης για την εκκίνηση απρόσκοπτης ανάπτυξης της ρίζας.

Το σκεύασμα με εκχύλισμα φυκιών ή χουμικό μπορεί να συνδυαστεί με ωφέλιμους, βιοδιεγερτικούς μικροοργανισμούς: μυκόρριζες, ριζοβακτήρια (PGPR) και άλλους μικροοργανισμούς που εποικίζουν τη ριζόσφαιρα.

Σκευάσματα: RAIZA, XYLEMAX, NATURAL WSP, ASCOSTIM + BIOHEALTH WSG TH BS MYCO.

2. Θρέψη για την ανάπτυξη της ρίζας

Ακολουθούν προϊόντα θρέψης με καλή περιεκτικότητα κυρίως σε φώσφορο, ψευδάργυρο και βόριο, για τη θρέψη της αναπτυσσόμενης ρίζας. Εφαρμόζονται συνήθως μετά τον ριζοβολιτή: πρώτα δίνεται το ερέθισμα για τη νέα ρίζα και στη συνέχεια τα στοιχεία που τη στηρίζουν.

Σκευάσματα: PLONVIT PHOSPHO GCAA 11-53-5 + Ιχν. ή KRYSTAL PHOSPHO 13-40-8 + Ιχν., AMINOULTRA BORZIN.

3. Θρέψη με βιοδιεγέρτες

Η τρίτη ομάδα συνδυάζει τη χορήγηση θρεπτικών στοιχείων — φωσφόρου, καλίου και ιχνοστοιχείων — με βιοδιεγέρτη, εκχύλισμα φυκιών ή χουμικό. Εφαρμόζονται και αυτά συνήθως μετά τον ριζοβολιτή.

Εξασφαλίζουν αντιμετώπιση του στρες και θρέψη με ταυτόχρονη βιοδιέγερση της ρίζας, ώστε να υπάρχει υψηλή διαθεσιμότητα θρεπτικών στοιχείων και αποτελεσματικότητα της λίπανσης. Παράλληλα υποστηρίζουν την παραγωγή κυτοκινινών, για συμπαγή ανάπτυξη των φυτών.

Σκευάσματα: TERRENOVA, ASCOSTIM, ALGAPRIM, ALGAFIC.

Συνοπτικά

Σειρά εφαρμογής	Τι περιλαμβάνει	Σκευάσματα
1. Ριζοβολιτές / διεγέρτες ριζοβολίας	Εκχυλίσματα φυκιών, με ή χωρίς αμινοξέα, ή και χουμικά εκχυλίσματα, με μήνυμα αυξίνης. Προαιρετικά με ωφέλιμους μικροοργανισμούς (μυκόρριζες, PGPR).	RAIZA, XYLEMAX, NATURAL WSP, ASCOSTIM + BIOHEALTH WSG TH BS MYCO
2. Θρέψη ανάπτυξης ρίζας — μετά τον ριζοβολιτή	Κυρίως φώσφορος, ψευδάργυρος, βόριο.	PLONVIT PHOSPHO GCAA 11-53-5 + Ιχν. ή KRYSTAL PHOSPHO 13-40-8 + Ιχν., AMINOULTRA BORZIN
3. Θρέψη με βιοδιεγέρτη — μετά τον ριζοβολιτή	Φώσφορος, κάλιο και ιχνοστοιχεία μαζί με εκχύλισμα φυκιών ή χουμικό.	TERRENOVA, ASCOSTIM, ALGAPRIM, ALGAFIC

Προσοχή: όλες οι εφαρμογές γίνονται μέσω του συστήματος υδρολίπανσης. Η δοσολογία και ο αριθμός των εφαρμογών καθορίζονται ανά καλλιέργεια, τύπο εδάφους και σύστημα άρδευσης από τον γεωπόνο.

Συχνές ερωτήσεις

Πότε γίνονται οι φθινοπωρινές φυτεύσεις κηπευτικών;

Την περίοδο Σεπτεμβρίου-Οκτωβρίου, σε θερμοκήπια στη νότιο Κρήτη, στη νότιο Πελοπόννησο, στις Κυκλάδες, στα Δωδεκάνησα και στην Πρέβεζα. Τα φυτά σπέρνονται και ετοιμάζονται σε σπορεία από τον Ιούλιο-Αύγουστο.

Σε ποιο στάδιο μεταφυτεύονται τα φυτά στο θερμοκήπιο;

Στο στάδιο των πρώτων 3-4 πραγματικών φύλλων, ώστε να δώσουν χειμωνιάτικη παραγωγή.

Τι εφαρμόζεται πρώτο μετά τη μεταφύτευση;

Ο ριζοβολιτής ή διεγέρτης ριζοβολίας. Τα προϊόντα θρέψης για την ανάπτυξη της ρίζας και τα προϊόντα θρέψης με βιοδιεγέρτες εφαρμόζονται συνήθως μετά από αυτόν.

Τι περιέχουν οι ριζοβολιτές;

Εκχυλίσματα φυκιών, σε συνδυασμό με ή χωρίς αμινοξέα ή και με χουμικά εκχυλίσματα, με μήνυμα αυξίνης για την εκκίνηση της ανάπτυξης της ρίζας. Μπορούν να συνδυαστούν με ωφέλιμους μικροοργανισμούς, όπως μυκόρριζες και ριζοβακτήρια (PGPR).

Πώς χορηγούνται τα λιπάσματα και οι βιοδιεγέρτες στο θερμοκήπιο;

Μέσω της άρδευσης, δηλαδή με υδρολίπανση: σταλακτηφόροι σωλήνες κατά μήκος των σειρών φύτευσης και σύστημα διοχέτευσης λιπασμάτων και βιοδιεγερτών.

Γιατί χρειάζεται διέγερση της ρίζας και όχι μόνο λίπανση;

Γιατί η διέγερση της λειτουργίας της ρίζας οδηγεί σε καλή θρέψη των φυτών και σε παραγωγή κυτοκινινών, ώστε η ανάπτυξη να είναι συμπαγής. Παράλληλα εξασφαλίζονται καλές συνθήκες ριζόσφαιρας για τη διαθεσιμότητα και την απορρόφηση των θρεπτικών στοιχείων — κάτι που η λίπανση από μόνη της δεν εξασφαλίζει.