Στα πυρηνόκαρπα η παραγωγή της επόμενης χρονιάς δεν κρίνεται την άνοιξη. Κρίνεται το καλοκαίρι και το φθινόπωρο που προηγούνται, όταν το δέντρο χτίζει τα αποθέματά του και διαφοροποιεί τους οφθαλμούς από τους οποίους θα προκύψει η επόμενη άνθιση. Η μετασυλλεκτική θρέψη είναι η πιο παρεξηγημένη εργασία του οπωρώνα: γίνεται όταν δεν υπάρχει πια καρπός να δείξει αποτέλεσμα, και ακριβώς γι᾽ αυτό παραλείπεται.
Γιατί η άνοιξη είναι ήδη αργά
Δύο περιορισμοί κάνουν την ανοιξιάτικη λίπανση ανεπαρκή από μόνη της στη ροδακινιά, τη νεκταρινιά, τη βερικοκιά, την κερασιά, τη δαμασκηνιά και την αμυγδαλιά.
Ο πρώτος είναι το έδαφος. Την εποχή της έκπτυξης των οφθαλμών, στα τέλη του χειμώνα και στις αρχές της άνοιξης, οι θερμοκρασίες του εδάφους είναι ακόμη χαμηλές και η ρίζα δεν μπορεί να προσλάβει επαρκείς ποσότητες θρεπτικών στοιχείων. Ό,τι κι αν υπάρχει διαθέσιμο στο έδαφος εκείνη τη στιγμή, το δέντρο δυσκολεύεται να το αξιοποιήσει.
Ο δεύτερος είναι η ίδια η φαινολογία των πυρηνόκαρπων. Τα δέντρα αυτά ξεκινούν κατευθείαν με άνθιση και μόνο στη συνέχεια αναπτύσσουν φύλλωμα. Έτσι, τις πιο απαιτητικές εβδομάδες της χρονιάς η πράσινη επιφάνεια που φωτοσυνθέτει είναι ελάχιστη και το δέντρο δεν μπορεί να συνθέσει εξ αρχής τους υδατάνθρακες που χρειάζεται.
| Το συμπέρασμα: η άνθιση και η καρπόδεση της άνοιξης χρηματοδοτούνται από τα αποθέματα της προηγούμενης χρονιάς, όχι από όσα προσλαμβάνει το δέντρο εκείνη τη στιγμή. Αν τα αποθέματα είναι φτωχά, καμία ανοιξιάτικη εφαρμογή δεν προλαβαίνει να το διορθώσει. |
Οι τέσσερις στόχοι
- Διατήρηση πράσινου και υγιούς φυλλώματος μέχρι αργά το φθινόπωρο, ώστε οι οφθαλμοί να αναπτυχθούν χωρίς καταπόνηση και να διαφοροποιηθούν σε επαρκείς ανθοφόρους και βλαστοφόρους για την επόμενη άνοιξη.
- Αποθησαύριση θρεπτικών στοιχείων στη ρίζα και στα κλαδιά, ώστε να είναι άμεσα διαθέσιμα κατά την έκπτυξη των οφθαλμών και την άνθιση.
- Αντιμετώπιση των καταπονήσεων από υψηλές θερμοκρασίες, ηλιακή ακτινοβολία, ανεπαρκή άρδευση και ξηρασία, ξηρό άνεμο και τους ίδιους τους ψεκασμούς — με επαρκή άρδευση και εφαρμογές βιοδιεγερτών.
- Μείωση της παρενιαυτοφορίας, ώστε η απόδοση να μην αποκλίνει έντονα από χρονιά σε χρονιά.
Το πρόγραμμα εφαρμογών
1. Αμέσως μετά τη συγκομιδή
Η πρώτη εφαρμογή γίνεται με διαφυλλικό ψεκασμό αμέσως μετά τη συγκομιδή και επαναλαμβάνεται σε 15 ημέρες, ώστε το φύλλωμα να παραμείνει λειτουργικό. Το σκεύασμα περιλαμβάνει άζωτο, μαγνήσιο, σίδηρο, μαγγάνιο, ψευδάργυρο, βόριο, χαλκό και μολυβδαίνιο.
Κατά προτίμηση συνδυάζεται με σκεύασμα αμινοξέων, για ανάκαμψη από το στρες του φορτίου παραγωγής και για αντιμετώπιση του καύσωνα. Το δέντρο βγαίνει από τη συγκομιδή εξαντλημένο και η ταχύτητα με την οποία θα ανακάμψει καθορίζει πόσο θα προλάβει να αποθηκεύσει.
Σκευάσματα: AFTERFRUIT, AMINO ULTRA ACTIVE, NATURMIX L.
2. Ενόψει καύσωνα και στρεσογόνων συνθηκών
Πριν και κατά τη διάρκεια των ξηροθερμικών συνθηκών εφαρμόζονται οργανικοί βιοδιεγέρτες — εκχυλίσματα φυκιών και αμινοξέα. Στόχος είναι να ενισχυθούν οι φυσικοί μηχανισμοί αντοχής του δέντρου απέναντι στις υψηλές θερμοκρασίες, την ηλιακή ακτινοβολία, τον ξηρό άνεμο και την ανεπαρκή άρδευση.
Σκευάσματα: NATURAMIN WSP, BIOFIT WSP, OASIS, AGRIAMIN, AGRIALGA, ALGABOOST.
3. Μέσα Σεπτεμβρίου
Στα μέσα Σεπτεμβρίου γίνεται χορήγηση υδατοδιαλυτών κρυσταλλικών ή υγρών ΝΡΚ λιπασμάτων, με υψηλά ποσοστά φωσφόρου και καλίου, μέσω ριζοποτίσματος ή υδρολίπανσης. Η ποσότητα μπορεί να αντιστοιχεί ενδεικτικά στο 1/3 της συνολικής ετήσιας ποσότητας που θα χορηγηθεί την επόμενη χρονιά.
Η εφαρμογή αυτή δεν στοχεύει στην τρέχουσα βλάστηση αλλά στην αποθησαύριση στη ρίζα, για χρήση την επόμενη άνοιξη.
Λιπάσματα: KRYSTAL PK 8-26-32 + Ιχν.
4. Μέσα με τέλη Οκτωβρίου
Η τελευταία και πιο κρίσιμη ως προς τον χρονισμό εφαρμογή γίνεται όσο τα φύλλα είναι ακόμη πράσινα και ενεργά, περίπου 10–15 ημέρες πριν αρχίσουν να χάνουν το χρώμα τους. Εφαρμόζονται διαφυλλικά σκευάσματα κυρίως με ουρικό άζωτο, που απορροφάται εύκολα από τα φύλλα, μαζί με ψευδάργυρο και βόριο.
Ο ψευδάργυρος και το βόριο είναι απαραίτητα για την καλή ποιότητα της γύρης, για τη γονιμοποίηση και την καρπόδεση της επόμενης άνοιξης, αλλά και για πρόθυμη ανάπτυξη της βλάστησης.
Σκευάσματα: AFTERFRUIT + MIKROVIT BORON, ή PLONVIT NITRO + AMINOULTRA BORZIN.
Συνοπτικά
| Περίοδος | Τρόπος εφαρμογής | Τι εφαρμόζεται |
| Αμέσως μετά τη συγκομιδή, με επανάληψη σε 15 ημέρες | Διαφυλλικός ψεκασμός | Ν, Mg, Fe, Mn, Zn, B, Cu, Mo — κατά προτίμηση μαζί με σκεύασμα αμινοξέων |
| Ενόψει καύσωνα και στρεσογόνων συνθηκών | Διαφυλλικός ψεκασμός | Οργανικοί βιοδιεγέρτες: εκχυλίσματα φυκιών και αμινοξέα |
| Μέσα Σεπτεμβρίου | Ριζοπότισμα ή υδρολίπανση | Υδατοδιαλυτά ΝΡΚ υψηλά σε Ρ και Κ — ενδεικτικά το 1/3 της ετήσιας ποσότητας |
| Μέσα με τέλη Οκτωβρίου, 10–15 ημέρες πριν την αλλαγή χρώματος των φύλλων | Διαφυλλικός ψεκασμός | Ουρικό άζωτο + ψευδάργυρος + βόριο |
Συχνές ερωτήσεις
Γιατί χρειάζεται λίπανση μετά τη συγκομιδή, αφού δεν υπάρχει πια καρπός;
Γιατί το δέντρο δεν τρέφει καρπό εκείνη τη στιγμή — χτίζει αποθέματα. Την επόμενη άνοιξη η άνθιση και η καρπόδεση θα γίνουν με τα θρεπτικά που έχουν αποθηκευτεί στη ρίζα και στα κλαδιά, όχι με όσα θα προσλάβει τότε από το έδαφος.
Πότε ακριβώς γίνεται η φθινοπωρινή διαφυλλική εφαρμογή;
Μέσα με τέλη Οκτωβρίου, όσο τα φύλλα είναι ακόμη πράσινα και ενεργά και περίπου 10–15 ημέρες πριν αρχίσουν να χάνουν το χρώμα τους. Αν τα φύλλα έχουν ήδη κιτρινίσει, το παράθυρο έχει κλείσει.
Πόση ποσότητα λιπάσματος χορηγείται τον Σεπτέμβριο;
Ενδεικτικά το 1/3 της συνολικής ετήσιας ποσότητας που θα χορηγηθεί την επόμενη χρονιά, με ριζοπότισμα ή υδρολίπανση και με υδατοδιαλυτά ΝΡΚ υψηλά σε φώσφορο και κάλιο.
Γιατί βόριο και ψευδάργυρος το φθινόπωρο και όχι την άνοιξη;
Επειδή καθορίζουν την ποιότητα της γύρης, τη γονιμοποίηση και την καρπόδεση της επόμενης άνοιξης, αλλά και την πρόθυμη ανάπτυξη της βλάστησης. Το δέντρο πρέπει να τα έχει ήδη αποθηκευμένα όταν ανοίξουν οι οφθαλμοί.
Μπορεί η μετασυλλεκτική θρέψη να μειώσει την παρενιαυτοφορία;
Είναι ένας από τους βασικούς στόχους της. Επαρκή αποθέματα και ομοιόμορφη διαφοροποίηση οφθαλμών οδηγούν σε μικρότερη απόκλιση της απόδοσης από χρονιά σε χρονιά. Δεν είναι το μοναδικό μέτρο — συνδυάζεται με το κλάδεμα, το αραίωμα και τη διαχείριση του φορτίου.
